Pankreas ve safra yolu kanserlerinde tedaviye yanıtın ve nüksün izlenmesinde kullanılan kan tümör belirteci. Tarama amaçlı kullanılmaz.
Ne için yapılır
- Tanı konmuş pankreas kanseri tedavi yanıtının izlenmesi
- Safra yolu kanseri (kolanjiyokarsinom) takibi
- Cerrahi sonrası nüks (tekrarlama) izlemi
- Kemoterapi sırasında tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
- Pankreas kitlesi ayırıcı tanısında destekleyici test (klinik bulgularla birlikte)
- Tedaviye yanıt veren hastalarda düzenli izlem
Hazırlık
- Özel açlık gerekmez; ancak kombine testlerle birlikte istenirse 8-12 saat açlık önerilebilir
- Mevcut ilaç ve sarılık öyküsünün belirtilmesi
- Önceki tümör belirteç sonuçlarının getirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Koldan venöz kan örneği alınır
- Serum ayrılarak immünolojik yöntemle ölçüm yapılır
- Sonuç U/mL cinsinden bildirilir; eşik değer laboratuvara göre değişir
- Yorum klinik bulgular ve görüntüleme ile birlikte yapılır
İşlem sonrası
- Tedavi sürecinde belirli aralıklarla tekrar ölçüm
- Yükselen değerler görüntüleme ile değerlendirilir
- Sonuçların hekim ile yüz yüze görüşülmesi
- Sarılık (biliyer obstrüksiyon) durumunda yanlış yüksek olabileceğinin bilinmesi
Riskler
- Kan alımına bağlı küçük morluk veya hassasiyet
- Sarılık, pankreatit, kolanjit gibi benign durumlarda yanlış yükselme
- Lewis antijeni negatif kişilerde (~%5-10) test sonucu güvenilmez olabilir
- Tarama testi olarak kullanıldığında hatalı sonuçlara yol açabilir
Sıkça Sorulanlar
CA 19-9 yüksekse mutlaka kanser midir?
Hayır. Pankreatit, sarılık, kolanjit, karaciğer hastalıkları gibi iyi huylu durumlarda da yükselebilir. Tek başına tanı koydurmaz.
Pankreas kanseri taraması için yaptırabilir miyim?
CA 19-9 tarama testi olarak önerilmez. Yalnızca tanı konmuş hastalarda tedavi izlemi ve nüks takibi için kullanılır.
Sonuç ne zaman çıkar?
Çoğu laboratuvarda aynı gün veya 1 iş günü içinde sonuç verilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Amilaz ve lipaz
Tıbbi Biyokimya
Amilaz ve lipaz — pankreas iltihabı (pankreatit) tanısında kullanılan kan tetkikleri.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Tiroid fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Tiroid fonksiyon testleri — TSH, sT3 ve sT4 ölçümü ile tiroid bezi hastalıklarının tanı ve takibi.