Dışkı örneğinde mikrop, parazit ve sindirim bozukluğu bulgularını araştıran laboratuvar testi. İshal ve karın şikayetlerinin nedenini saptamada kullanılır.
Ne için yapılır
- Akut veya kronik ishal araştırması
- Bakteriyel enterit şüphesi (Salmonella, Shigella, Campylobacter)
- Parazit enfeksiyonu şüphesi (Giardia, Entamoeba, helmintler)
- Yurt dışı seyahat sonrası gastrointestinal şikayetler
- Yiyecek kaynaklı zehirlenme araştırması
- Gıda emiliminde bozukluk değerlendirmesi (yağ, lif analizi)
- Antibiyotik sonrası ishal (C. difficile şüphesi)
Hazırlık
- Antibiyotik ve antiparaziter ilaç kullanımı 2-3 gün öncesinden hekime bildirilir
- Baryumlu radyolojik tetkik sonrası 1 hafta beklenir
- Gaita kabı temiz ve kuru olmalıdır
- Adet döneminde örnek alınmaz
- Parazit araştırması için 3 farklı günde örnek istenebilir
İşlem nasıl yapılır
- Hastaya verilen steril kapla dışkı örneği alınır (idrarla karışmamalıdır)
- Örnek 1-2 saat içinde laboratuvara ulaştırılır
- Direkt mikroskopik inceleme ile parazit, yumurta ve hücre değerlendirmesi yapılır
- Bakteri kültürü için örnek özel besiyerlerine ekilir ve 24-72 saat üretilir
- Üreyen bakterilerde antibiyogram (antibiyotik duyarlılığı) testi yapılır
- Gerekirse C. difficile toksin testi ve viral PCR analizi eklenir
İşlem sonrası
- Sonuçlar tedavi planlamasında kullanılır
- Pozitif sonuçta uygun antibiyotik veya antiparaziter tedavi başlanır
- Tedavi sonrası kontrol kültürü gerekebilir
- Tekrarlayan vakalarda ileri tetkikler (kolonoskopi, biyopsi) yapılır
Riskler
- İşlem riski yoktur (örnek hasta tarafından alınır)
- Yanlış negatif sonuç (parazit aralıklı atılım)
- Geç ulaştırılan örneklerde sonuç bozulabilir
- Antibiyotik kullanımı bakteri üremesini engelleyebilir
Sıkça Sorulanlar
Sonuç ne kadar sürede çıkar?
Mikroskopik inceleme aynı gün, bakteri kültürü 2-3 gün, parazit araştırması ise 1-3 gün arasında sonuçlanır.
Tek örnek yeterli mi?
Bakteri kültürü için tek örnek yeterli olabilir. Ancak parazit araştırmasında, parazitlerin aralıklı atılımı nedeniyle 3 farklı günde örnek önerilir.
Ne tür mikroplar tespit edilir?
Salmonella, Shigella, Campylobacter, E. coli gibi bakteriler; Giardia, Entamoeba gibi parazitler; rotavirüs ve C. difficile toksini tespit edilebilir.
İshal hemen geçtiyse test yaptırmalı mıyım?
Hafif ishaller kendiliğinden geçebilir. Ancak ateş, kanlı ishal, uzayan şikayetler veya seyahat sonrası durumlarda test önerilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Tiroid fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Tiroid fonksiyon testleri — TSH, sT3 ve sT4 ölçümü ile tiroid bezi hastalıklarının tanı ve takibi.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.