Tüm üst ve alt çene, dişler, çene eklemleri ve sinüslerin tek bir görüntüde gösterildiği düşük doz iyonlaştırıcı radyasyon kullanan görüntüleme yöntemi.
Ne için yapılır
- Gömülü 20 yaş dişlerinin (yirmilik dişler) konumunun değerlendirilmesi
- Çene kistleri, kemik tümörleri ve çene içi patolojilerin taranması
- Diş çürükleri, dolgu ve kanal tedavisi sonrası genel diş sağlığı kontrolü
- İmplant cerrahisi öncesi kemik miktarı ve anatomik yapıların incelenmesi
- Ortodontik tedavi (diş teli) planlaması
- Çene eklemi (TME) ve çene kemiği kırıklarının değerlendirilmesi
- Süt dişi-kalıcı diş geçişinde sürme bozukluklarının taranması
Hazırlık
- İşlem sırasında çıkarılması gereken metal nesneler (küpe, gözlük, kolye, hareketli protezler) önceden çıkarılır
- Saç tokası, piercing ve toka gibi metal aksesuarlar baştan boyna kadar uzaklaştırılır
- Hamilelik şüphesi varsa hekim ve teknisyen mutlaka bilgilendirilir
- İşlem öncesi özel bir hazırlık (aç kalma vb.) gerekmez
İşlem nasıl yapılır
- Hasta cihazın önünde ayakta veya oturarak konumlandırılır; çene desteğine sabitlenir
- Dilin damağa yapıştırılması ve dudakların kapalı tutulması istenir
- Kollar ve omuzlar için sabit duruş alınır, hareketsiz kalınması önemlidir
- Cihazın ışın kaynağı ve dedektörü baş çevresinde 12-20 saniye boyunca yarım daire çizer
- Tek bir çekimde tüm üst ve alt çene tek görüntüde elde edilir
- İşlem süresi toplam 1-2 dakika; çekim sırasında ağrı veya rahatsızlık oluşmaz
İşlem sonrası
- İşlem sonrası özel bir kısıtlama yoktur, hasta hemen normal aktivitelerine dönebilir
- Görüntü dijital sistem üzerinden kısa sürede raporlanır ve hekim ile paylaşılır
- Tedavi planlaması için bulgular hastaya sözlü ve raporlu olarak iletilir
- Gerekli görüldüğünde periapikal film veya konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ek incelemesi planlanır
Riskler
- Düşük doz iyonlaştırıcı radyasyon maruziyeti içerir; tek çekimdeki doz, doğal arka plan radyasyonun birkaç günlük miktarına eşdeğerdir
- Hareket sırasında oluşan bulanıklık çekimin tekrarını gerektirebilir
- Çekim sırasında gebelik, kurşun önlük kullanımı ve doz hesabı dikkatle değerlendirilir
- Kapsamlı 3 boyutlu inceleme gerektiren durumlarda panoramik görüntü tek başına yetersiz kalabilir
Sıkça Sorulanlar
Panoramik röntgen radyasyon açısından zararlı mı?
Modern dijital cihazlarda doz çok düşüktür ve yaklaşık 1-2 günlük doğal arka plan radyasyonuna eşdeğerdir. Yine de gereksiz tekrar çekimden kaçınmak için ALARA (mümkün olan en düşük doz) ilkesi uygulanır.
Hamilelikte panoramik röntgen çektirilebilir mi?
Acil olmayan durumlarda gebelik boyunca ertelenmesi tercih edilir. Zorunlu durumlarda hekimin yarar-zarar değerlendirmesi sonrası kurşun önlük kullanılarak çekilebilir; teknisyen mutlaka bilgilendirilmelidir.
Çocuklara da panoramik röntgen çekiliyor mu?
Süt-kalıcı diş geçişi, ortodonti planlaması ve gömülü diş değerlendirmesinde çocuklara çekilebilir. Çocuklarda doz daha da düşük tutulur ve klinik gereklilik olmadan rutin tarama önerilmez.
Çekim sonuçları ne zaman alınır?
Dijital sistemlerde görüntü saniyeler içinde elde edilir, radyolojik rapor genellikle aynı gün içinde tamamlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Ultrasonografi - genel
Görüntüleme Hizmetleri
Ultrasonografi — yüksek frekanslı ses dalgaları ile yumuşak dokuların radyasyonsuz görüntülenmesi.
Abdominal ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Abdominal ultrasonografi — karın içi organların radyasyonsuz, gerçek zamanlı ses dalgası ile incelenmesi.
Mamografi
Görüntüleme Hizmetleri
Mamografi — düşük doz X-ışını ile meme dokusunun ayrıntılı değerlendirilmesi ve kanser taraması.
Doppler ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Doppler ultrasonografi — damar içindeki kan akımını renk ve spektral analizle gerçek zamanlı değerlendiren görüntüleme.
Kontrastlı MR
Görüntüleme Hizmetleri
Kontrastlı MR — gadolinyum bazlı kontrast madde ile dokuların daha ayrıntılı görüntülendiği manyetik rezonans incelemesi.