Yüksek İrtifa Hastalığı

Yüksek irtifada düşen oksijen basıncına bağlı gelişen akut hastalıklar, dağcılar için hayati risk taşır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Yüksek İrtifa Hastalığı Nedir?

Yüksek irtifa hastalığı, 2.500 metre üzerinde oksijen kısmi basıncının düşmesine bağlı gelişen klinik durumların genel adıdır. Akut dağ hastalığı (AMS), yüksek irtifa pulmoner ödemi (HAPE) ve yüksek irtifa serebral ödemi (HACE) olmak üzere üç temel formu vardır.

Belirtiler irtifaya çıktıktan 6–24 saat sonra başlayabilir. Yavaş tırmanış, yeterli dinlenme ve hidrasyon en etkili koruyucu önlemlerdir. Dünya çapında dağcılar ve trekking yapan turistler arasında sık görülür.

Tedavinin esası erken tanı ve hızla irtifa kaybıdır. Oksijen tedavisi, asetazolamid, deksametazon ve nifedipin gibi ilaçlar seçili olgularda kullanılır.

Belirtiler

Baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık

Uykusuzluk ve uyku bozukluğu

Bulantı ve kusma

Nefes darlığı ve öksürük (HAPE)

Pembe köpüklü balgam

Ataksi, konfüzyon ve bilinç kaybı (HACE)

Siyanoz ve takipne

Risk Faktörleri

Hızlı irtifa kazanımı

Önceki yüksek irtifa hastalığı öyküsü

Sedanter yaşam tarzı

Yüksek irtifada fizyolojik adaptasyon zamanı tanımama

Kronik akciğer ve kalp hastalığı

Alkol ve sedatif ilaç kullanımı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

HAPE veya HACE şüphesinde acil irtifa kaybı gereklidir
Ataksi, şiddetli baş ağrısı ve bilinç değişikliği varsa hemen başvurun
Nefes darlığı dinlenmekle geçmiyorsa tırmanmayı durdurun
Önleyici tedavi için trekking öncesi hekim konsültasyonu faydalıdır

Tedavi Yöntemleri

Hızlı irtifa kaybı ve dinlenme

Yüksek akımlı oksijen desteği

Hafif-orta AMS'de asetazolamid

HACE'de deksametazon

HAPE'de nifedipin ve PDE-5 inhibitörleri

Hiperbarik taşınabilir çanta (Gamow bag) kullanımı

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.