Yüksek İrtifa Akciğer Ödemi (HAPE)

Yüksek rakıma hızlı çıkış sonrası gelişen, hayatı tehdit eden nonkardiyojenik akciğer ödemidir.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Yüksek İrtifa Akciğer Ödemi (HAPE) Nedir?

Yüksek irtifa akciğer ödemi (HAPE), genellikle 2500 metre üzerinde yüksekliklere hızlı çıkış sonrasında gelişen, nonkardiyojenik bir pulmoner ödemdir. Hipoksik ortamda aşırı pulmoner vazokonstrüksiyon ve pulmoner kapiller basınç artışı patogenezde temel mekanizmadır.

HAPE dağcılarda, kayakçılarda ve yüksek rakımlı bölgelere ani seyahat edenlerde görülür. Tırmanıştan sonraki ilk 2-4 gün içinde ortaya çıkar ve tedavi edilmezse hızla ölümcül olabilir. Daha önceden HAPE geçirmiş kişilerde nüks riski belirgin olarak yüksektir.

Klinik tabloda efor dispnesi, kuru öksürük (zamanla pembe köpüklü balgam), taşikardi, siyanoz ve hipoksemi yer alır. Akciğer grafisinde yama tarzı bilateral infiltrasyonlar görülür.

Tedavide en önemli adım derhal irtifa kaybıdır (en az 500-1000 m iniş). Ek oksijen, nifedipin, taşınabilir hiperbarik çanta (Gamow çantası) ve dinlenme tedavi bileşenleridir.

Belirtiler

Efor sırasında orantısız nefes darlığı

İstirahatte devam eden dispne

Kuru öksürük, ileri evrede pembe köpüklü balgam

Taşikardi ve taşipne

Siyanoz ve ciddi hipoksemi

Göğüste sıkışma hissi ve halsizlik

Risk Faktörleri

Hızlı irtifa kazanımı (>500 m/gün, 2500 m üzeri)

Daha önce HAPE geçirmiş olmak (nüks riski yüksek)

Genç yaş ve erkek cinsiyet

Yüksek irtifada yoğun fiziksel efor

Soğuk hava maruziyeti

Bireysel pulmoner vasküler yanıt duyarlılığı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yüksek irtifada dispne ve öksürük başladığında derhal iniş
Pembe köpüklü balgam (hayatı tehdit eden durum)
Bilinç değişikliği eşlik ediyorsa (HACE birlikteliği)

Tedavi Yöntemleri

Derhal irtifa kaybı (en az 500-1000 m iniş, en kritik adım)

Ek oksijen tedavisi (SpO2 >%90 hedef)

Nifedipin (pulmoner vazodilatör, 30 mg uzun salımlı)

Gamow çantası (taşınabilir hiperbarik ortam, iniş yapılamıyorsa)

Profilaksi: kademeli tırmanış kuralı (günde <500 m irtifa artışı)

Profilaksi: nifedipin veya tadalafil (duyarlı bireylerde)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Tüberküloz (Verem)

Göğüs Hastalıkları

Tüberküloz haftalar-aylarca süren öksürük, ateş ve gece terlemesiyle seyreder; erken tanı ve tedavi tam iyileşme sağlar.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.