Toksik Epidermal Nekroliz (TEN)

Vücut yüzeyinin geniş bölümünde epidermisin ayrılmasıyla seyreden en ağır ilaç reaksiyonu.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dermatoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Toksik Epidermal Nekroliz (TEN) Nedir?

Toksik epidermal nekroliz (TEN), deri yüzeyinin %30'undan fazlasının ayrıldığı, SJS ile aynı spektrumda yer alan ancak daha geniş tutulum gösteren hayatı tehdit eden bir mukokutanöz reaksiyondur.

Patogenezinde ilaç metabolitlerine karşı gelişen sitotoksik T hücre yanıtı ve keratinositlerde apoptoz rol oynar. Neredeyse her zaman bir ilaca bağlıdır.

Tedavi yanık ünitesinde ya da yoğun bakımda, multidisipliner olarak yapılmalıdır. Mortalite %30'lara kadar çıkabilir; erken tanı ve suçlu ilacın çekilmesi hayati önem taşır.

Belirtiler

Geniş alanlı ağrılı deri kızarıklığı

Geniş bülöz lezyonlar ve epidermisin kolayca ayrılması (%30 üzeri)

Ağız, göz, genital mukozada şiddetli erozyonlar

Nikolsky belirtisinin belirgin pozitifliği

Yüksek ateş ve sepsis benzeri tablo

Sıvı-elektrolit kaybı ve hipotermi

Solunum yolu, gastrointestinal sistem tutulumu

Risk Faktörleri

Yeni başlanan ilaçlar (son 4-8 hafta)

Allopürinol, antikonvülzanlar, sülfonamidler

NSAİİ (özellikle oksikam)

HIV enfeksiyonu

Lupus gibi otoimmün hastalıklar

İleri yaş ve eşlik eden kronik hastalıklar

HLA-B*5801 gibi risk alelleri

HLA-B*1502 risk aleli

Organ nakli sonrası immünsüpresyon

Kadın cinsiyet

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

İlaç sonrası yaygın döküntü ve ateş geliştiğinde (acil)
Cilt büyük alanlarda soyulmaya başladığında
Ağız, göz, genital mukozada ağrılı yaralar oluştuğunda
Bilinç bulanıklığı, solunum sıkıntısı eklendiğinde
Hızlı sıvı ve elektrolit kaybı bulguları varsa

Tedavi Yöntemleri

Suçlu ilacın acil olarak kesilmesi

Yanık ünitesi veya yoğun bakımda izlem

Agresif sıvı-elektrolit ve beslenme desteği

Yara bakımı, sepsis profilaksisi, ağrı yönetimi

İntravenöz immünoglobulin, siklosporin, TNF-alfa inhibitörleri

Göz, ağız, akciğer komplikasyonlarına yönelik multidisipliner bakım

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dermatoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dermatoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Egzama (Atopik Dermatit)

Dermatoloji

Atopik dermatit, özellikle çocuklarda sık görülen, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerle alevlenen kronik cilt hastalığıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Dermatoloji

Psoriasis, bağışıklık sisteminin cildi hatalı biçimde saldırmasıyla deri hücrelerinin hızla çoğaldığı, kalın pullu lezyonlara yol açan otoimmün bir hastalıktır.

Akne (Sivilce)

Dermatoloji

Akne, kıl foliküllerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, ergenlikte sık görülen ancak her yaşta ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır.

Rozasea

Dermatoloji

Rozasea, özellikle yanak ve burun bölgesinde kızarıklık, görünür kılcal damarlar ve akne benzeri lezyonlarla kendini gösteren kronik bir cilt durumudur.

Ürtiker (Kurdeşen)

Dermatoloji

Ürtiker, ciltte ani ortaya çıkan pembe-kırmızı kabarıklıklar (weal) ve yoğun kaşıntıyla seyreden, akut veya kronik seyir gösterebilen bir deri durumudur.

Mantar Enfeksiyonları (Cilt)

Dermatoloji

Cilt mantar enfeksiyonları, dermatofitler ve maya mantarlarının cildin üst katmanlarına yerleşmesiyle oluşan yaygın, bulaşıcı cilt hastalıklarıdır.

Saç Dökülmesi (Alopesi)

Dermatoloji

Alopesi, genetik, hormonal, otoimmün veya beslenme kaynaklı olabilen saç kaybını tanımlayan genel bir terimdir; erken müdahale ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Vitiligo

Dermatoloji

Vitiligo, pigment üreten melanosit hücrelerinin otoimmün yıkımıyla ciltte düzensiz beyaz alanların oluştuğu kronik bir deri hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.