Hedefli Tedavi (Targeted Therapy)

Kanser hücrelerinin moleküler hedeflerine yönelik, seçici ve kişiselleştirilmiş tedavi yaklaşımı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Onkoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Hedefli Tedavi (Targeted Therapy) Nedir?

Hedefli tedavi (targeted therapy), kanser hücrelerinin büyümesi, çoğalması ve yayılmasında rol oynayan spesifik moleküler hedefleri (protein, enzim, reseptör veya genetik değişiklik) seçici olarak bloke eden ilaç grubudur. Konvansiyonel kemoterapinin hızlı çoğalan tüm hücreleri (hem kanser hem de sağlıklı) etkilemesine karşın, hedefli tedaviler kanser hücrelerinde daha seçici etkili olduğu için genellikle daha az sistemik toksisite gösterir. 2001'de imatinibin KML tedavisinde kullanılmasıyla başlayan hedefli tedavi çağı, onkolojinin paradigmasını değiştirmiştir.

Hedefli tedavi ilaçları iki ana gruba ayrılır: (1) Küçük molekül inhibitörleri — hücreye geçebilen ve hücre içi hedeflere (örn. tirozin kinazlar, proteazomlar, BRAF, EGFR) bağlanan ilaçlar (imatinib, erlotinib, vemurafenib, ibrutinib); (2) Monoklonal antikorlar — hücre yüzeyi hedeflerine (örn. HER2, EGFR, VEGF, CD20) bağlanan büyük molekül ilaçlar (trastuzumab, ritüksimab, bevacizumab, cetuximab).

Hedefli tedaviler 'öncelikli biyobelirteç' testlerinin kullanılmasını gerektirir: Hastanın tümöründeki genetik, moleküler veya proteomik değişikliklerin (mutasyon, füzyon, amplifikasyon, overekspresyon) belirlenmesi. Kişiselleştirilmiş tıp yaklaşımı ile hasta için en uygun hedefli tedavi seçilir. Örneğin: HER2 pozitif meme kanseri → trastuzumab; BRAF V600E pozitif melanoma → vemurafenib+kobimetinib; EGFR mutasyonlu küçük hücreli dışı akciğer kanseri → osimertinib; CD20 pozitif B hücreli lenfoma → ritüksimab.

Belirtiler

Tedavi yan etkileri: Yaklaşım hedefe göre değişir

TKİ: İshal, döküntü, yorgunluk, karaciğer enzim yüksekliği

Anti-VEGF: Hipertansiyon, proteinüri, tromboz

Anti-EGFR: Döküntü, ishal, hipomagnezemi

BTK inhibitörleri: Atriyal fibrilasyon, kanama, enfeksiyon

HER2 antikorları: Kardiyak disfonksiyon

BRAF/MEK: Döküntü, ateş, uveit, hepatotoksisite

İmmünoterapi ilişkili advers olaylar (checkpoint inhibitörleri)

Risk Faktörleri

Hedefli tedavi için uygun moleküler değişiklik varlığı

Biyobelirteç testi gerekliliği (örn. EGFR, KRAS, BRAF, HER2)

Komorbiditeler (kardiyak, hepatik)

Tedavi direnci gelişme riski (zamanla)

İkincil mutasyonlar (örn. EGFR T790M)

İlaç etkileşimleri (CYP3A4 substratları)

Maliyet ve erişim sorunları

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Kanser tanısı sonrası tümör moleküler profilleme için onkoloji
Hedefli tedavi sırasında yan etki gelişimi
Tedaviye yanıt kaybı (direnç gelişimi) — tekrar biyopsi/moleküler test
Yeni semptomlar (döküntü, ishal, ödem) — onkolog değerlendirme
Kardiyak semptomlar (HER2 antikorları, TKİ)

Tedavi Yöntemleri

Biyobelirteç tabanlı kişiselleştirilmiş ilaç seçimi

Küçük molekül inhibitörleri: İmatinib, erlotinib, sunitinib, vemurafenib, ibrutinib

Monoklonal antikorlar: Ritüksimab, trastuzumab, bevacizumab, cetuximab

Antikor-ilaç konjugatları (ADC): Trastuzumab-DM1, brentuximab vedotin

Kombinasyon: Kemoterapi + hedefli tedavi veya iki hedefli tedavi

Dirençle başa çıkma: İkinci/üçüncü basamak hedefli inhibitörler

Yan etki yönetimi: Destek ilaçlar, doz modifikasyonu

Devamlı takip: Moleküler direnç mekanizmaları

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Onkoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Onkoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.