Egzersiz İlişkili Sıcak Çarpması

Yoğun egzersiz sırasında termoregülasyonun bozulması sonucu vücut ısısının 40°C üzerine çıktığı hayatı tehdit eden bir acildir.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Egzersiz İlişkili Sıcak Çarpması Nedir?

Egzersiz ilişkili sıcak çarpması (exertional heat stroke), yoğun fiziksel aktivite sırasında endojen ısı üretiminin çevresel koşullarla birleşerek vücut iç ısısının 40°C'yi aşması ve santral sinir sistemi disfonksiyonunun oluşmasıdır.

Klasik (yaşlı, pasif) sıcak çarpmasından farklı olarak genç, sağlıklı bireylerde ortaya çıkar. Rabdomiyoliz, akut böbrek hasarı ve DİK gelişebilir.

Erken tanı ve sahada hızlı soğutma (buzlu su banyosu) kritiktir. Her geçen dakikayla mortalite artar; hedef ilk 30 dakikada ısıyı 39°C altına düşürmektir.

Belirtiler

Rektal ısı >40°C

Konfüzyon, ajitasyon, nöbet

Terleme (karakteristik olarak hala mevcut olabilir)

Taşikardi, hipotansiyon

Rabdomiyoliz (kahverengi idrar)

Akut böbrek hasarı

Koagülopati

Risk Faktörleri

Yüksek sıcaklık ve nem

Uyumsuz (uyum eksikliği) egzersiz

Dehidratasyon

Uygun olmayan kıyafet

Stimulan veya antikolinerjik ilaç kullanımı

Obezite ve kondisyon eksikliği

Önceki sıcak çarpması öyküsü

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Egzersiz sırasında kollaps ve konfüzyon varsa hemen 112'yi arayın
Rektal ısı 40°C üstü acildir; soğutmaya gecikmeden başlayın
Nöbet veya uzamış konfüzyonda vakit kaybetmeyin
Kahverengi idrar gelişirse rabdomiyoliz düşünün ve hastaneye gidin

Tedavi Yöntemleri

Aktivitenin durdurulması ve gölge/ serin ortama alınması

Sahada buzlu su banyosu veya ıslak örtü+vantilatör soğutması

Hedef rektal ısı 39°C altına inene kadar soğutma

IV sıvı resüsitasyonu

Rabdomiyoliz için idrar çıkışının korunması

Elektrolit, koagülasyon ve böbrek izlemi

Antipiretikler etkisizdir ve önerilmez

Yoğun bakım izlemi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.