Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

0850 321 50 00

SBT — Spontan Soluma Denemesi ve Ventilatörden Ayırma Protokolü

Mekanik ventilasyondaki hastanın ekstübasyona hazır olup olmadığının değerlendirilmesi için yapılandırılmış protokol.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi: · Son güncelleme:

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (2)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

SBT — Spontan Soluma Denemesi ve Ventilatörden Ayırma Protokolü Nedir?

Spontan Soluma Denemesi (Spontaneous Breathing Trial, SBT), mekanik ventilasyonda olan hastanın ventilatör desteğinden ayrılabilir durumda olup olmadığını değerlendiren günlük standart testtir. Başarılı bir SBT sonrası ekstübasyon düşünülür.

SBT öncesi günlük sedasyon kesilmesi (SAT — Spontaneous Awakening Trial) gerekir. SAT + SBT kombinasyonu (ABC denemesi — Awakening and Breathing Coordination) ventilatör gününü 3 güne kadar kısaltır, ICU ve hastane mortalitesini azaltır (ABC Trial, Lancet 2008).

SBT formatları: T-parçası (sıfır destek, en fizyolojik ama yorucu), düşük pressure support (PS 5-8 / PEEP 5 — en sık, konforlu) ve CPAP 5 (PEEP ile). Süre: 30-120 dakika; 30 dk kadar süren SBT uzun süreli kadar etkilidir.

Weaning grupları: Basit (ilk SBT'de başarılı — %70), Zor (2-7 gün içinde başarılı) ve Uzun süreli (>7 gün veya 3+ başarısız SBT — %15). Uzun süreli weaning için kritik bakım rehabilitasyonu, trakeostomi ve multidisipliner yaklaşım gerekir.

Belirtiler

Weaning için hazırlık kriterleri — altta yatan neden düzeldi, PaO2/FiO2 >200 FiO2 <0.5 ile, PEEP <=8, hemodinamik stabil (vasopressor düşük veya yok), afebril, mental durum yeterli
SBT sırasında başarısızlık kriterleri — SaO2 <90%, solunum sayısı >35, taşikardi >140, SBP >180 veya <90, diaphoresis, anksiyete, mental durum kötüleşmesi
Rapid Shallow Breathing Index (RSBI) = RR/Vt(L); <105 başarı lehine, >105 başarısız weaning ihtimalini artırır
Kuf kaçağı testi — ekstübasyon sonrası stridor riski tahmini; kaçak <110 mL → steroid profilaksisi düşünülmelidir
Havayolu açıklığı (öksürük gücü, sekresyon hacmi) — zayıf öksürük + yüksek sekresyon + bilinç bozukluğu ekstübasyon başarısızlığı öngörücüdür

Risk Faktörleri

Uzamış mekanik ventilasyon (>7 gün) → kas atrofisi, diyafragma disfonksiyonu
Yaş >65, kronik kalp/akciğer hastalığı, obezite
Kritik bakım polinöropati-miyopati (ICU-acquired weakness)
Ağır ARDS sonrası (uzun süreli yüksek PEEP ihtiyacı)
Psikolojik bağımlılık (anksiyete, delirium — SAT ile mücadele edilmeli)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Mekanik ventilasyonun 24-48. saatinden itibaren günlük SBT değerlendirmesi yapılmalı
  • Başarısız SBT — nedenini araştır (akciğer, kalp, nörolojik, havayolu, sekresyon) ve 24 saat sonra tekrarla
  • 3+ başarısız SBT veya 7 gün ventilator → uzamış weaning protokolü + trakeostomi değerlendir

Tedavi Yöntemleri

01
Hazırlık değerlendirmesi — SAT (sedasyon kapalı), hemodinami, oksijenasyon, solunum mekaniği kriterleri karşılanıyorsa SBT başlat
02
SBT — PS 5/PEEP 5 veya T-parçası ile 30-120 dakika; solunum, hemodinami ve bilinç durumunu yakından izle (hemşire ve solunum terapisti)
03
Başarılı SBT sonrası ekstübasyon — kuf söndür, öksür, tüpü çıkar; ilk 24 saat yakın gözlem (reintübasyon riski en yüksek dönem)
04
Başarısız SBT — ventilatörde dinlenme (PS geri yükselt), nedenini araştır, 24 saat sonra tekrar dene
05
Uzamış weaning — erken trakeostomi (>10-14 gün), fizyoterapi + mobilizasyon, beslenme optimizasyonu, delirium yönetimi
06
Noninvaziv ventilasyon (NIV) ekstübasyon sonrası yüksek risk hastalarda profilaktik kullanılabilir (KOAH, obezite, kardiyak)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu AlBize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Tüberküloz (Verem)

Göğüs Hastalıkları

Tüberküloz haftalar-aylarca süren öksürük, ateş ve gece terlemesiyle seyreder; erken tanı ve tedavi tam iyileşme sağlar.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.