Salisilat (Aspirin) Zehirlenmesi

Salisilat zehirlenmesi karışık asit-baz bozukluğu ve santral sinir sistemi disfonksiyonu ile seyreden ciddi bir acildir.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Salisilat (Aspirin) Zehirlenmesi Nedir?

Salisilatlar (asetilsalisilik asit ve türevleri) mitokondriyal oksidatif fosforilasyonu ayırarak hücresel enerji üretimini bozar, santral sinir sistemini stimüle eder ve anaerobik metabolizmayı artırır. Akut zehirlenmede 150 mg/kg üstü dozlar toksiktir.

Klinik olarak önce solunum merkezi uyarılması ile hiperventilasyon ve respiratuar alkaloz, ardından laktik asidoz ve keton üretimiyle yüksek anyon açıklı metabolik asidoz gelişir. Karışık asit-baz tablosu salisilat zehirlenmesinin ayırt edici özelliğidir.

Tedavide alkalen idrar ile iyon tuzağı oluşturarak renal atılım artırılır; ağır olgularda hemodiyaliz gerekebilir. Kronik zehirlenme tanısı sıklıkla geç konur ve mortalitesi daha yüksektir.

Belirtiler

Kulak çınlaması (tinnitus) ve işitme azalması

Derin ve sık solunum (Kussmaul tipi hiperpne)

Bulantı, kusma ve epigastrik yanma

Ateş, terleme ve dehidratasyon

Konfüzyon, ajitasyon ve letarji

Ağır olguda konvülziyon, koma ve pulmoner ödem

Risk Faktörleri

Yüksek doz akut alım (intihar girişimi)

Yaşlılarda kronik suprarapötik kullanım

Karaciğer veya böbrek yetmezliği

Topikal metil salisilat (kış yeşili yağı) alımı

Pediatride Reye sendromu riski

Birlikte dehidratasyon ve hipopotasemi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Şüpheli aspirin aşırı dozunda derhal 112'yi arayın
Tinnitus ve hiperventilasyon mutlaka değerlendirilmelidir
Kan gazı, elektrolit ve salisilat seviyesi bakılmalıdır
Seviye yüksek veya klinik kötüleşen hastalar yoğun bakıma alınmalıdır

Tedavi Yöntemleri

Solunum yolu güvenliği ve intübasyonda dikkatli hiperventilasyon

Aktif kömür (erken dönemde ve GI motiliteye göre)

Sodyum bikarbonat ile alkalen diüreze (hedef idrar pH 7.5-8)

Potasyum replasmanı ve dehidratasyon düzeltmesi

Yüksek seviyelerde, nörolojik bozuklukta veya böbrek yetmezliğinde hemodiyaliz

Yoğun bakımda sürekli izlem

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.