Radyasyon Yaralanması ve Yanığı

Radyasyon yaralanması akut ve gecikmiş cilt ve sistemik etkilere yol açan özgün bir tıbbi durumdur.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Radyasyon Yaralanması ve Yanığı Nedir?

Radyasyon yanığı iyonize radyasyonun (X-ışını, gama, beta, nötron) deri ve diğer dokuları iyonize etmesiyle oluşur. Hasar mekanizması DNA hasarı ve hücre ölümüdür.

Klinik tablo doza bağlıdır; düşük dozda eritem ve epilasyon, orta dozda kuru veya yaş deskuamasyon, yüksek dozda nekroz ve ülserasyon gelişir. Sistemik etkiler akut radyasyon sendromu olarak bilinir ve hematolojik, gastrointestinal ve nörovasküler tutulumlarla seyreder.

Tedavi dozu, alanı ve süresi belirler; yara bakımı, ağrı kontrolü, enfeksiyon önleme ve gerekirse cerrahi debridman yapılır. Nükleer kazalarda triyaj ve dekontaminasyon protokolleri izlenir.

Belirtiler

Eritem ve epilasyon (düşük doz)

Kuru ve yaş deskuamasyon

Radyonekroz ve ülser

Ağrı ve fonksiyon kaybı

Bulantı, kusma (sistemik doz)

Pansitopeni (akut radyasyon sendromu)

Risk Faktörleri

Radyoterapi gören kanser hastaları

Nükleer tesis çalışanları

Endüstriyel ve tıbbi kazalar

Girişimsel radyoloji işlemleri

Nükleer terörizm ve kaza

Radyasyon hijyeni eksikliği

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Radyoterapi sırasında cilt reaksiyonu mutlaka onkoloğa bildirilmelidir
Geniş veya ağrılı radyasyon yanıklarında yanık merkezine başvurun
Akut radyasyon sendromu şüphesinde kan sayımı takibi gerekir
Nükleer kazada hemen triyaj merkezine yönlendirme yapılır

Tedavi Yöntemleri

Dekontaminasyon (gerekiyorsa)

Nemli örtüler ve koruyucu yara bakımı

Topikal steroid ve antiseptik (seçilmiş olgularda)

Ağrı yönetimi ve sıvı tedavisi

Büyüme faktörleri ve kan ürünleri (ağır sistemik olgular)

Plastik cerrahi ve yanık merkezi konsültasyonu

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.