Psikiyatrik İlaçlarda Terapötik İlaç İzlemi

Kan düzeylerinin ölçümüyle ilaç dozunun optimize edilmesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Psikiyatri bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Psikiyatrik İlaçlarda Terapötik İlaç İzlemi Nedir?

Terapötik ilaç izlemi (TDİ), ilaç kan düzeylerinin ölçülerek tedavinin etkinliğinin ve güvenliğinin optimize edilmesidir. Psikiyatride dar terapötik indeksli ilaçlar (lityum, valproat, karbamazepin, klozapin) için zorunludur.

Lityum en dar terapötik pencereye sahip psikiyatrik ilaçtır; terapötik düzey 0.6-1.0 mEq/L iken toksik düzey 1.5 mEq/L üzeridir. Böbrek fonksiyonları, tiroid fonksiyonları ve kalsiyum düzeyleri düzenli izlenmelidir.

Klozapin tedaviye dirençli şizofrenide altın standarttır ancak agranülositoz riski nedeniyle düzenli kan sayımı (başlangıçta haftalık, sonra aylık) zorunludur.

Belirtiler

TDİ gerektiren durumlar ve toksik belirtiler:

Lityum toksisitesi: tremor, ataksi, konfüzyon, nöbet

Valproat toksisitesi: sedasyon, tremor, hepatotoksisite

Karbamazepin toksisitesi: diplopi, ataksi, Steven-Johnson sendromu

Klozapin: agranülositoz, metabolik sendrom, miyokardit

İlaç etkileşimi şüphesinde düzey kontrolü

Risk Faktörleri

Böbrek yetmezliği (özellikle lityum metabolizması için)

Karaciğer hastalığı (valproat, karbamazepin)

Dehidratasyon ve tuz kısıtlaması (lityum toksisitesi)

NSAİİ, ACE inhibitörleri (lityum düzeyini artırır)

Polifarmasi ve CYP enzim etkileşimleri

İleri yaş (azalmış renal klirens)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Lityum kullanan hastada tremor, bulantı ve konfüzyon (toksik düzey)
Klozapin kullanan hastada ateş ve boğaz ağrısı (agranülositoz şüphesi)
Yeni ilaç eklenmesi veya kesilmesi durumunda
İlaç yan etkilerinin artması

Tedavi Yöntemleri

Düzenli serum ilaç düzeyi monitörizasyonu

Lityum: 3 ayda bir serum düzeyi, 6 ayda bir böbrek ve tiroid fonksiyonları

Klozapin: haftalık ANC takibi (ilk 6 ay), sonra 2 haftada bir

Valproat: karaciğer fonksiyon testleri, trombosit sayısı, amonyak

Karbamazepin: tam kan sayımı, karaciğer fonksiyonları, sodyum

Farmakogenetik rehberlikli doz ayarlaması (uygun hastalarda)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Psikiyatri bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Psikiyatri Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Psikiyatri

Yaygın anksiyete bozukluğu nedir, kronik endişe nasıl yönetilir?

Psikiyatrik Uykusuzluk ve Uyku Bozuklukları

Psikiyatri

Depresyon, anksiyete ve diğer psikiyatrik bozuklukların uyku üzerindeki etkileri ve tedavisi.

Depresyon

Psikiyatri

Depresyon nedir, üzüntüden farkı nedir ve nasıl tedavi edilir?

Anksiyete Bozukluğu

Psikiyatri

Anksiyete bozukluğu nedir, normal kaygıdan farkı nedir ve nasıl aşılır?

Panik Atak

Psikiyatri

Panik atak nedir, kalp krizi ile karışan bu durum nasıl yönetilir ve önlenir?

OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk)

Psikiyatri

OKB nedir, takıntılı düşünceler ve zorunlu davranışlar nasıl tedavi edilir?

TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu)

Psikiyatri

TSSB nedir, travma sonrası geri dönüşler ve aşırı uyanıklık nasıl tedavi edilir?

Bipolar Bozukluk

Psikiyatri

Bipolar bozukluk nedir, mani ve depresyon dönemleri nasıl tanınır ve tedavi edilir?

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.