Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

0850 321 50 00

Kronik Pruritus — Sistematik Yaklaşım

6 haftadan uzun süren kaşıntının etiyolojik değerlendirmesi ve tedavisi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dermatoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Kronik Pruritus — Sistematik Yaklaşım Nedir?

Kronik pruritus, 6 haftadan uzun süren kaşıntı olarak tanımlanır ve erişkin popülasyonun %8-15'ini etkiler. Dermatolojik (primer deri lezyonu ile — atopik dermatit, ürtikar, psoriazis), sistemik (deri lezyonu olmadan — karaciğer, böbrek, tiroid, hematolojik), nöropatik ve psikojenik nedenleri vardır.

Sistemik kaşıntı nedenleri: Kronik böbrek yetmezliği (üremik pruritus — diyaliz hastalarının %40-70'i), kolestatik karaciğer hastalıkları (biliyer siroz — safra asitleri), polisitemia vera (aquajenik pruritus), demir eksikliği, lenfoma (Hodgkin — özellikle gece kaşıntısı) ve tiroid hastalıkları.

Nöropatik pruritus, periferik veya santral sinir sisteminin etkilenmesiyle oluşur. Brakiyoradiyal pruritus (servikal sinir kökü), notaljia parestetika (torakal dermatomlar) ve postherpetik kaşıntı örneklerdir.

Belirtiler

6 haftayı aşan kaşıntı (lokalize veya jeneralize)
Ekskoriyasyon (kaşıma izleri) ve likenifikasyon (kronik kaşımaya bağlı cilt kalınlaşması)
Prurigo nodülaris (kaşıntılı sert nodüller)
Uyku bozukluğu ve yaşam kalitesinde belirgin düşüş
Dermatolojik lezyon olmadan kaşıntı (sistemik neden aranmalı)

Risk Faktörleri

İleri yaş (deri kuruluğu — kserozis)
Kronik böbrek hastalığı (üremik pruritus)
Kolestatik karaciğer hastalığı
Atopik yatkınlık
Hematolojik malignite (Hodgkin lenfoma)
Diyabet (pruritus vulvae/ani — kandidiyaz ilişkili)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • 6 haftayı aşan kaşıntı (özellikle deri lezyonu olmadan) varsa → sistemik tarama gerekli
  • Kaşıntı ile birlikte kilo kaybı, gece terlemesi veya lenfadenopati varsa (malignite?)
  • Uyku kalitesini ciddi şekilde bozan kaşıntı mevcutsa
  • Topikal tedavilere yanıt alınamadıysa

Tedavi Yöntemleri

01
Temel bakım: Nemlendirme (nemlendiriciler — kserozis tedavisi), ılık duş, hafif temizleyiciler
02
Topikal: Kortikosteroidler, kalsinörin inhibitörleri, mentol, pramoksin, kapsaisin
03
Antihistaminikler: Sedatif (hidroksizin — gece kaşıntısında), non-sedatif (günlük)
04
Sistemik: Gabapentin/pregabalin (nöropatik pruritus), dupilumab (prurigo nodülaris — FDA onaylı)
05
Üremik pruritus: Difelikefalin (kappa-opioid agonist — FDA onaylı, diyaliz hastalarında)
06
Kolestatik pruritus: Kolestiramin, rifampisin, naltrexon, obetikolik asit

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dermatoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dermatoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu AlBize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Egzama (Atopik Dermatit)

Dermatoloji

Atopik dermatit, özellikle çocuklarda sık görülen, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerle alevlenen kronik cilt hastalığıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Dermatoloji

Psoriasis, bağışıklık sisteminin cildi hatalı biçimde saldırmasıyla deri hücrelerinin hızla çoğaldığı, kalın pullu lezyonlara yol açan otoimmün bir hastalıktır.

Akne (Sivilce)

Dermatoloji

Akne, kıl foliküllerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, ergenlikte sık görülen ancak her yaşta ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır.

Rozasea

Dermatoloji

Rozasea, özellikle yanak ve burun bölgesinde kızarıklık, görünür kılcal damarlar ve akne benzeri lezyonlarla kendini gösteren kronik bir cilt durumudur.

Ürtiker (Kurdeşen)

Dermatoloji

Ürtiker, ciltte ani ortaya çıkan pembe-kırmızı kabarıklıklar (weal) ve yoğun kaşıntıyla seyreden, akut veya kronik seyir gösterebilen bir deri durumudur.

Mantar Enfeksiyonları (Cilt)

Dermatoloji

Cilt mantar enfeksiyonları, dermatofitler ve maya mantarlarının cildin üst katmanlarına yerleşmesiyle oluşan yaygın, bulaşıcı cilt hastalıklarıdır.

Saç Dökülmesi (Alopesi)

Dermatoloji

Alopesi, genetik, hormonal, otoimmün veya beslenme kaynaklı olabilen saç kaybını tanımlayan genel bir terimdir; erken müdahale ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Vitiligo

Dermatoloji

Vitiligo, pigment üreten melanosit hücrelerinin otoimmün yıkımıyla ciltte düzensiz beyaz alanların oluştuğu kronik bir deri hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.