Protein C Eksikliği

Pıhtılaşma faktörlerini inaktive eden protein C'nin eksikliği ve tromboz riski.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Hematoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Protein C Eksikliği Nedir?

Protein C, vitamin K'ya bağımlı bir serin proteaz olup aktive olduğunda (trombin-trombomodülin kompleksi aracılığıyla) aktive Faktör Va ve VIIIa'yı inaktive ederek pıhtılaşmayı frenler. Protein C eksikliği bu antikoagülan mekanizmayı bozar ve venöz tromboembolizm riskini artırır.

Kalıtsal protein C eksikliği iki tipte görülür: Tip 1 (miktar ve aktivite azalması, en sık) ve Tip 2 (aktivite azalması, normal miktar). Heterozigot taşıyıcılarda VTE riski yaklaşık 7-10 kat artmıştır. Homozigot veya bileşik heterozigot formda yenidoğanda purpura fulminans (yaşamı tehdit eden yaygın deri nekrozu) gelişebilir.

Edinsel protein C eksikliği; warfarin kullanımı (protein C kısa yarı ömrü nedeniyle diğer faktörlerden önce düşer), DIC, karaciğer hastalığı ve K vitamini eksikliğinde görülür.

Belirtiler

Venöz tromboembolizm (DVT, PE), genellikle genç yaşta

Tekrarlayan veya atipik lokalizasyonlu tromboz

Warfarin başlangıcında deri nekrozu (warfarin-ilişkili deri nekrozu)

Yenidoğanda purpura fulminans (homozigot eksiklik)

Çoğu heterozigot asemptomatik kalır

Risk Faktörleri

Kalıtsal (otozomal dominant eksik penetrans)

Karaciğer hastalığı (edinsel)

DIC

Warfarin kullanımı (geçici edinsel eksiklik)

Diğer trombofili faktörleriyle birliktelik (kümülatif risk)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Genç yaşta provoke edilmemiş VTE geçirenlerde trombofili paneli
Warfarin başlangıcında deri nekrozu gelişmesi — warfarin kesilmeli ve heparinle köprüleme
Yenidoğanda yaygın deri nekrozu — protein C konsantresi acil uygulaması
Protein C eksikliği saptananlarda gebelik öncesi hematoloji değerlendirmesi

Tedavi Yöntemleri

Asemptomatik taşıyıcı: İzlem; yüksek riskli dönemlerde tromboprofilaksi

VTE tedavisi: Standart antikoagülasyon (DOAK veya DMAH → warfarin geçiş dikkatli yapılmalı)

Warfarin başlangıcında heparin örtüsü: Protein C hızlı düşeceğinden deri nekrozunu önlemek için

Homozigot form/purpura fulminans: Protein C konsantresi (Ceprotin) veya TFP

Uzun dönem antikoagülasyon: Tekrarlayan VTE veya homozigot formda

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Hematoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Hematoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.