Primer Sklerozan Kolanjit (Geniş Yaklaşım)

Safra yollarının intrahepatik ve ekstrahepatik inflamatuvar skleroz hastalığı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Primer Sklerozan Kolanjit (Geniş Yaklaşım) Nedir?

Primer sklerozan kolanjit (PSC), safra yollarının intrahepatik ve/veya ekstrahepatik bölümlerinde kronik inflamasyon, multifokal darlıklar ve ilerleyici fibroza yol açan kolestatik bir karaciğer hastalığıdır. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, immün aracılı süreçlerin ve genetik yatkınlığın rol oynadığı düşünülmektedir.

Hastaların %60-80'inde eşlik eden inflamatuvar bağırsak hastalığı, özellikle ülseratif kolit vardır. Bu bağlantı PSC'nin klinik seyri, takibi ve kanser taraması için önemlidir. Hastalığın ilerleyen evrelerinde safra yollarında tipik 'tesbih tanesi' görünümü oluşur.

PSC, kolanjiyokarsinom (safra yolu kanseri), safra kesesi kanseri ve kolorektal kanser için ciddi risk artışı getirir. Tanı MRCP ile tipik safra yolu değişikliklerinin gösterilmesi ve sekonder nedenlerin dışlanması ile konur. Karaciğer transplantasyonu tek küratif tedavidir.

Belirtiler

Yorgunluk ve halsizlik

Kaşıntı (pruritus)

Sarılık

Karın sağ üst kadran ağrısı

Ateş ve titreme (kolanjit atakları)

Kilo kaybı ve iştahsızlık

Koyu renkli idrar

Geç evrelerde portal hipertansiyon ve assit

Risk Faktörleri

İnflamatuvar bağırsak hastalığı (özellikle ülseratif kolit)

Erkek cinsiyet

30-50 yaş aralığı

HLA haplotipleri (HLA-B8, DR3, DR4)

Aile öyküsü

Kuzey Avrupa kökeni

Otoimmün hastalık birlikteliği

Sigara içmemek (paradoksik risk)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Ülseratif kolit hastasında karaciğer enzim yüksekliği
Açıklanamayan kolestaz (yüksek ALP/GGT)
Kaşıntı ve yorgunluk birlikteliği
Tekrarlayan kolanjit atakları
Sarılık ve safra yolu genişlemesi
Akut karın sağ üst kadran ağrısı ve ateş

Tedavi Yöntemleri

Ursodeoksikolik asit (UDCA) semptomatik iyileştirme

Kaşıntıda kolestiramin, rifampisin, naltrekson

Baskın darlıklarda ERCP ile balon dilatasyon ve stent

Kolanjit ataklarında antibiyotik tedavisi

Yağda eriyen vitamin (A, D, E, K) replasmanı

Düzenli kolorektal kanser taraması (yıllık kolonoskopi)

Kolanjiyokarsinom için yıllık MRCP ve CA 19-9 takibi

İleri evrede karaciğer transplantasyonu

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.