Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Primer Sklerozan Kolanjit (PSK)

Safra yollarında ilerleyici iltihap ve fibroza neden olan kronik kolestatik karaciğer hastalığı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Primer Sklerozan Kolanjit (PSK) Nedir?

Primer sklerozan kolanjit (PSK), intrahepatik ve ekstrahepatik safra yollarında tekrarlayan iltihap, fibroz ve multifokal darlıklarla seyreden kronik kolestatik bir hastalıktır. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte otoimmün ve genetik faktörlerin rol oynadığı kabul edilmektedir.

PSK, hastaların yaklaşık %70-80'inde inflamatuvar bağırsak hastalığı, özellikle ülseratif kolit ile birliktelik gösterir. Uzun dönemde karaciğer sirozu, safra yolu kanseri (kolanjiyokarsinom) ve kolon kanseri riskini belirgin şekilde artırır.

Tanı manyetik rezonans kolanjiyopankreatografi (MRCP) ile konulur; tipik 'boncuk dizisi' görünümü karakteristiktir. Hastalığın seyrini değiştiren etkili bir medikal tedavi henüz yoktur; karaciğer nakli tek küratif seçenektir.

Belirtiler

Kaşıntı (pruritus) — özellikle geceleri
Yorgunluk ve halsizlik
Sağ üst kadran ağrısı
Sarılık (intermitan veya ilerleyici)
Ateş ve titreme (kolanjit atağı)
Kilo kaybı ve iştahsızlık
İnflamatuvar bağırsak hastalığı belirtileri (ishal, kanlı dışkı)

Risk Faktörleri

Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı
Erkek cinsiyet (2:1 oranında)
30-50 yaş aralığı
Ailede PSK veya otoimmün hastalık öyküsü
HLA-B8 ve HLA-DR3 genotipleri
Sigara içmemiş olmak (paradoksal ilişki)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Kolestatik karaciğer enzim yüksekliği (ALP, GGT) saptandığında
  • Ülseratif kolit hastasında karaciğer testleri bozulursa
  • Tekrarlayan sarılık ve kolanjit atakları yaşanırsa
  • Şiddetli kaşıntı ve kilo kaybı birlikte varsa
  • Karın ağrısı ve ateş birlikte olursa (acil)

Tedavi Yöntemleri

01
Ursodeoksikolik asit (semptomatik iyileşme; sağkalım avantajı tartışmalı)
02
Endoskopik retrograd kolanjiyografi (ERCP) ile dominant darlıkların dilatasyonu
03
Bakteriyel kolanjit ataklarında geniş spektrumlu antibiyotikler
04
Kaşıntı tedavisi (kolestiramin, rifampisin, naltrekson)
05
Yıllık MRCP ve CA 19-9 ile kolanjiyokarsinom taraması
06
İleri evrede karaciğer transplantasyonu (küratif seçenek)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.