Primer Biliyer Kolanjit

Karaciğerin küçük safra kanallarının otoimmün hasarla tıkandığı kronik kolestatik karaciğer hastalığı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Primer Biliyer Kolanjit Nedir?

Primer biliyer kolanjit (PBK), karaciğerdeki küçük intrahepatik safra kanallarının otoimmün bir süreçle yavaş yavaş tahrip olduğu kronik, ilerleyici bir kolestatik karaciğer hastalığıdır. Eskiden primer biliyer siroz olarak adlandırılırdı; ancak hastalık ilerlediğinde siroza yol açtığı için bu terminoloji değiştirildi.

Hastaların %90-95'i kadındır ve tanı genellikle 40-60 yaşları arasında konulur. Antimitokondriyal antikor (AMA) pozitifliği (%90-95 vakada) tanıya özgü serolojik bir belirteçtir. Alkalen fosfataz ve GGT yüksekliği ile karakteristik biyokimyasal profil oluşur.

Ursodeoksikolik asit (UDKA), hastalığın progresyonunu yavaşlatan ve karaciğer transplantasyon riskini azaltan temel tedavidir. UDKA'ya yanıtsız olgularda obetikolik asit veya fibratat eklenebilir.

Belirtiler

Yorgunluk (en sık belirti, hasta yaşam kalitesini ciddi etkiler)

Kaşıntı (prüritus) — genellikle gece kötüleşir

Sağ üst karın rahatsızlığı

Kuru göz ve kuru ağız (Sjögren ile birliktelik)

Xantomlar (göz kapakları çevresinde yağ birikintileri)

Sarılık (ilerlemiş evrelerde)

Kemik ağrısı (osteoporoz gelişimi nedeniyle)

Risk Faktörleri

Kadın cinsiyet (9:1 kadın ağırlıklı)

40-60 yaş aralığı

Ailede PBK öyküsü (genetik yatkınlık)

Diğer otoimmün hastalıklar (tiroid hastalığı, Sjögren, romatoid artrit)

Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları (tetikleyici olabilir)

Sigara kullanımı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Açıklanamayan yorgunluk ve kaşıntı birlikte varsa
Kan testlerinde alkalen fosfataz ve GGT yüksekliği saptanmışsa
Sarılık veya karın şişliği gelişiyorsa
Otoimmün hastalık tanısı olan bireyde karaciğer enzim yüksekliği varsa

Tedavi Yöntemleri

Ursodeoksikolik asit (UDKA): 13-15 mg/kg/gün, hastalık ilerlemesini yavaşlatır

Obetikolik asit: UDKA'ya yetersiz yanıtta eklenir

Kaşıntı için: kolestiramin, rifampisin, nalokson veya budesonidin

Osteoporoz profilaksisi: D vitamini + kalsiyum; gerekirse bifosfonat

Diğer otoimmün hastalıkların eş zamanlı yönetimi

İlerlemiş karaciğer yetmezliğinde karaciğer nakli değerlendirmesi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Primer Biliyer Kolanjit

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Primer biliyer kolanjit, küçük safra kanallarının otoimmün tahribatı sonucu kolestaz, kaşıntı ve zamanla siroza ilerleyebilen kronik bir karaciğer hastalığıdır.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.