Pitüiter Apopleksi

Hipofiz tümöründe ani kanama veya enfarkt sonucu gelişen akut baş ağrısı ve görme kaybıyla seyreden endokrin acil.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Pitüiter Apopleksi Nedir?

Pitüiter apopleksi, genellikle bilinen veya bilinmeyen bir hipofiz adenomunda ani kanama ya da enfarkt gelişmesiyle ortaya çıkan akut bir klinik tablodur. Apopleksinin yol açtığı kitle etkisi; görme yolları ve kranial sinirlere baskı yaparak görme kaybı ve oftalmopleji oluşturur. Akut kortizol eksikliği ise adrenal kriz riskiyle doğrudan ilişkilidir.

Olguların büyük bölümünde altta yatan bir makroadenom mevcuttur; tetikleyici faktörler arasında antikoagülan tedavi, cerrahi, radyoterapi, dinamik testler ve gebelik sayılabilir.

Tanıda hipofiz MR'ı (tercih edilen) veya BT görüntülemesi acilen yapılmalıdır. Yönetim; tüm hastalarda kortikosteroid (adrenal kriz önlemi), görme kaybı veya bilinç değişikliği olan hastalarda ise acil cerrahi dekompresyonu kapsar.

Belirtiler

Ani başlayan şiddetli baş ağrısı ('hayatımın en kötü baş ağrısı')

Görme bulanıklığı veya ani görme kaybı

Çift görme ve göz kaslarında felç

Bulantı, kusma ve ense sertliği

Bilinç değişikliği ve uykuya eğilim

Hipotansiyon ve dolaşım bozukluğu (adrenal kriz)

Hipoglisemi (adrenal yetmezliğe bağlı)

Risk Faktörleri

Hipofiz makroadenomuna sahip olmak

Antikoagülan veya antiplatelet ilaç kullanımı

Gebelik

Cerrahi veya genel anestezi

Kanama bozuklukları

Hipertansiyon

Kafa travması

Östrojen tedavisi

Doğum sonrası dönem (Sheehan sendromu)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Ani ve şiddetli baş ağrısı + görme bozukluğu birlikte gelişirse (ACİL!)
Hipofiz tümörü tanılı hastada yukarıdaki belirtiler başladığında
Bilinç bozukluğu ve hipotansiyon mevcutsa

Tedavi Yöntemleri

Acil IV hidrokortizon 100 mg: tüm hastalarda adrenal krize karşı başlanır

Nöroşirürji konsültasyonu: görme kaybı veya bilinç bozukluğunda acil dekompresyon

Görme tam ve bilinç açıksa: konservatif izlem mümkün (kortizol replasmanı ile)

Cerrahi sonrası kapsamlı hipofiz fonksiyon değerlendirmesi

Uzun dönem hipopitüitarizm replasmanı (kortizol, tiroid, gonad hormonları, büyüme hormonu)

Hipofiz MR ile dönemsel nüks izlemi

Sıvı ve elektrolit replasmanı (resüsitasyon)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.