Pasif Bacak Yükseltme (PLR) — Dinamik Sıvı Yanıt Testi

300-450 mL'lik otolog sıvı yüklemesi ile kardiyak çıkış değişimini ölçerek sıvı yanıtlılığını yatak başı tahmin eden gold standart dinamik test.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 24 Nisan 2026 · Son güncelleme: 24 Nisan 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (2)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Kardiyoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Pasif Bacak Yükseltme (PLR) — Dinamik Sıvı Yanıt Testi Nedir?

Pasif Bacak Yükseltme (Passive Leg Raising, PLR), sıvı yanıtlılığını (fluid responsiveness) değerlendirmek için kullanılan geri dönüşümlü otolog sıvı yükleme testidir. Hastanın bacakları 45° yükseltildiğinde alt ekstremite ve splanknik venlerden merkezi dolaşıma yaklaşık 300-450 mL kan transfer olur; bu, IV sıvı bolusa eşdeğer hemodinamik etki yapar.

Kardiyak çıkış (CO) veya surrogat parametrede (VTI, atım hacmi, arteryel pulse contour) PLR sonrası %10-15 artış olumlu yanıt (preload responsive) olarak kabul edilir. Duyarlılık %85, özgüllük %91 (Monnet 2016 meta-analiz).

PLR'nin ana avantajı geri dönüşümlü olması — hasta sıvı yanıtlı değilse bacaklar indirilir, gereksiz sıvı yükü verilmez. Bu özellik özellikle ARDS, kardiyak disfonksiyon ve septik şokta kritik önemdedir.

Diğer dinamik testlerin (SVV, PPV, IVC kollaps) aksine PLR spontan solunumda, aritmili hastalarda ve düşük tidal hacimli ventilasyonda da geçerlidir. Bu nedenle mekanik ventilasyona bağlı kısıtlamaları olan hastalarda tercih edilir.

Belirtiler

Şok durumu (septik, hipovolemik, kardiyojenik) — sıvı tedavisi öncesi yanıtlılığın değerlendirilmesi

Yüksek vazopressor ihtiyacı — ek sıvının fayda sağlayıp sağlamayacağının test edilmesi

Oligüri ve böbrek yetmezliği riski — sıvı yükü ile renal perfüzyon iyileştirme beklentisi

ARDS'de sıvı dengesi kritik — aşırı sıvıdan kaçınmak için yanıtlılık önceden test edilmeli

Kardiyojenik şok — önyük rezervi varlığının değerlendirilmesi, pulmoner ödem riskini azaltma

Risk Faktörleri

Karın içi basınç artışı (IAH/ACS) — abdominal basınç >12 mmHg testin duyarlılığını azaltır

Alt ekstremite DVT — PLR tromboembolizm riskini teorik olarak artırabilir (pratik klinik risk düşük)

Ciddi pulmoner hipertansiyon — sağ ventrikül akut yüklenmesi, PLR sırasında RV yetmezlik belirginleşebilir

Kafa içi basınç artışı — PLR sırasında ICP artışı (kafa travması, intrakraniyel kanama hastalarında dikkat)

Kardiyak çıkış ölçüm yönteminin kalitesi (ekokardiyografi VTI operatör bağımlı, PiCCO/pulse contour daha standart)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Şok durumunda empirik sıvı yanıt test etmeden öncesi — PLR pozitif ise 500 mL kristalloid
Tedaviye dirençli hipotansiyon — vazopressor eskalasyondan önce sıvı yanıtı değerlendir
Kritik hastada kümülatif pozitif sıvı dengesi — ek sıvı mantıklı mı? PLR ile yanıt tahmin et

Tedavi Yöntemleri

Başlangıç pozisyonu — hasta yarı oturur pozisyonda (baş yüksekliği 45°), bacaklar düz yatakta

CO / atım hacmi / VTI baseline ölçüm — tercihen sürekli monitor (PiCCO, LiDCO, arteryel pulse contour) veya ekokardiyografi (LVOT VTI)

Bacakları hızla 45°'ye kaldır (yatak başı ayarı ile, manuel değil — daha tutarlı), baş yatay konuma getir, 60-90 saniye beklet (pik yanıt 1-2 dk)

CO / atım hacmi / VTI tekrar ölçüm — baseline ile karşılaştır, %10-15 artış sıvı yanıtlı (pozitif)

Pozisyonu eski haline getir — bacaklar iner, baş 45°, 1-2 dakika sonra hemodinami normale döner

Pozitif yanıt → 250-500 mL kristalloid bolus (ringer laktat veya dengeli solüsyon, plazmalyte). Negatif yanıt → sıvı verme, vazopressor eskale et ya da inotrop ekle (ekokardiyografi ile RV/LV değerlendirme)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Kardiyoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Kardiyoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Kardiyoloji

Hipertansiyon, kan basıncının 140/90 mmHg'nın üzerinde seyretmesi durumudur; erken tedavi ciddi komplikasyonları önler.

Koroner Arter Hastalığı

Kardiyoloji

Koroner arterlerin ateroskleroz nedeniyle daralması, göğüs ağrısı (anjina) ve kalp krizine yol açabilir.

Kalp Yetmezliği

Kardiyoloji

Kalp yetmezliği nefes darlığı, bacak şişliği ve yorgunlukla seyreden kronik bir kalp hastalığıdır.

Kalp Krizi (Miyokard Enfarktüsü)

Kardiyoloji

Kalp krizi bir tıbbi acil durumdur; her dakika kalp kası kaybı yaşandığından anında müdahale hayat kurtarır.

Atriyal Fibrilasyon

Kardiyoloji

Atriyal fibrilasyon, düzensiz kalp atışı ve inme riskiyle seyreden yaygın bir ritim bozukluğudur.

Kalp Çarpıntısı (Palpitasyon)

Kardiyoloji

Çarpıntı çoğunlukla iyi huylu nedenlerle oluşur ancak altta yatan kalp ritim bozuklukları dışlanmalıdır.

Kalp Kapak Hastalıkları

Kardiyoloji

Kapak darlığı veya yetmezliği kalbin iş yükünü artırarak zamanla kalp yetmezliğine zemin hazırlayabilir.

Aort Anevrizması

Kardiyoloji

Aort anevrizması çoğunlukla sessiz seyreder; erken tanı ile rüptür (yırtılma) riskinden önce tedavi edilebilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.