Parkland Formülü: Yanıkta Sıvı Resüsitasyonu

Parkland formülü; 4 mL × kg × %TBSA ilk 24 saatte Ringer Laktat hesaplaması ile yanık hastasında standart yaklaşımdır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Parkland Formülü: Yanıkta Sıvı Resüsitasyonu Nedir?

Parkland formülü, orta ve ağır yanıklı (erişkin >%20, çocuk >%10 TBSA) hastalarda sıvı resüsitasyonu için tasarlanmıştır. Formül; 4 mL × hasta kilosu × yanık TBSA (%) şeklinde ilk 24 saat Ringer Laktat miktarını verir.

Hesaplanan miktarın yarısı yanık başlangıcından itibaren ilk 8 saatte, diğer yarısı sonraki 16 saatte verilir. Çocuklarda bakım sıvısı eklenir; dekstroz içeren sıvılar bebek ve küçük çocuklarda düşünülür.

Sıvı miktarı idrar çıkışına göre titre edilir (erişkin 0.5 mL/kg/saat, çocuk 1 mL/kg/saat). Aşırı sıvı 'fluid creep' komplikasyonlarına yol açabilir; orbital ve abdominal kompartman sendromu, pulmoner ödem riski artar.

Belirtiler

Geniş cilt yanıkları (parsiyel-tam kat)

Hipovolemi bulguları

Taşikardi ve hipotansiyon

Soluk, soğuk periferi

Azalmış idrar çıkışı

Susuzluk, huzursuzluk

Bilinç değişikliği

İnhalasyon yaralanması şüphesi

Risk Faktörleri

Büyük alan yanığı >%20 TBSA

Elektrik yanığı ve derin doku hasarı

İnhalasyon yaralanması ek sıvı ihtiyacı

Çocuk ve bebek (baş yüzeyi büyük)

Kardiyak ve böbrek hastalığı

Gecikmiş resüsitasyon

Alkol/madde intoksikasyonu

Yüksek voltaj elektrik maruziyeti

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yüzde 10'dan fazla yanık (çocuk)
Yüzde 20'den fazla yanık (erişkin)
Elektrik yanığı her durumda
İnhalasyon yaralanması şüphesi
Yüz, el, ayak, genital yanıkları
Komorbid hastalık ile kombine yanık

Tedavi Yöntemleri

TBSA hesaplaması (Wallace dokuzlar kuralı)

4 mL × kg × %TBSA Ringer Laktat

İlk 8 saatte yarısı (yanık saatinden itibaren)

Sonraki 16 saatte diğer yarısı

İdrar sondası ve saatlik takip

Erişkin hedef 0.5 mL/kg/saat idrar

Çocuk hedef 1 mL/kg/saat idrar

Aşırı resüsitasyondan kaçınma

Elektrik yanığında miyoglobinüri tedavisi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.