Pankreas Adenokarsinomu (PDAC)

Agresif seyirli ve ölümcül kanserlerden biri olan duktal adenokarsinom.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Onkoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Pankreas Adenokarsinomu (PDAC) Nedir?

Pankreas duktal adenokarsinomu (PDAC), pankreasın eksokrin duktal epitelinden köken alan, tüm pankreas kanserlerinin %85-90'ını oluşturan en sık ve agresif formdur. ABD ve Avrupa'da kanser ölümleri nedenleri arasında 4. sıradadır ve 2030 yılına kadar 2. sıraya yükselmesi öngörülmektedir. Dünya genelinde yıllık 500.000'den fazla yeni olgu ve 450.000'den fazla ölüm bildirilmektedir. 5 yıllık sağkalım oranı tüm evrelerde %10-12 civarındadır; bu rakam rezektabl hastalarda %20-30'a yükselirken metastatik olgularda %3'ün altında kalır. En sık 60-80 yaşlarında tanı alır; erkeklerde biraz daha sık görülür.

PDAC'ta en sık görülen genetik değişiklikler KRAS (%90), TP53 (%70), CDKN2A (%50) ve SMAD4 (%50) mutasyonlarıdır. BRCA1/2, PALB2, ATM mutasyonları %5-10 hastada bulunur ve PARP inhibitörü (olaparib) tedavisine yanıt verirler. Mikrosatellit instabilite (MSI-H) %1-2 hastada görülür ve immünoterapi duyarlılığı sağlar. NRG1 füzyonları, NTRK füzyonları ve BRAF mutasyonları nadir ancak hedeflenebilir değişikliklerdir. Desmoplastik stroma ve tümör mikroçevresi ilaç penetrasyonunu zorlaştıran özelliklerdir. Pankreas başı yerleşimli olgularda sarılık erken bulgu olurken gövde-kuyruk yerleşimli tümörler genellikle geç tanı alır.

Tanıda kontrastlı pankreas BT protokolü altın standarttır; EUS + ince iğne aspirasyon biyopsisi histolojik doğrulama için önemlidir. CA 19-9 takipte kullanılır. Evreleme NCCN kriterlerine göre yapılır: rezektabl, borderline rezektabl, lokal ileri ve metastatik. Tedavi: (1) Rezektabl — Whipple prosedürü (pankreatikoduodenektomi) veya distal pankreatektomi + adjuvan mFOLFIRINOX (PRODIGE 24 çalışması) veya gemsitabin + kapesitabin. (2) Borderline rezektabl — neoadjuvan mFOLFIRINOX veya gemsitabin + nab-paklitaksel + cerrahi değerlendirme. (3) Lokal ileri — sistemik tedavi ± kemoradyoterapi. (4) Metastatik — FOLFIRINOX veya gemsitabin + nab-paklitaksel ilk basamak; BRCA1/2 mutasyon varsa olaparib (POLO çalışması), MSI-H ise pembrolizumab seçilebilir. 2. basamakta 5-FU + lipozomal irinotekan (NAPOLI protokolü) etkilidir.

Belirtiler

Ağrısız sarılık (pankreas başı tümörleri)

Karın ağrısı (epigastrik, sırta yayılan)

Kilo kaybı, iştahsızlık

Yağlı dışkı, açıklanamayan diyabet

Bulantı, kusma

Tromboflebit (Trousseau sendromu)

Geç evrede asit, kaşeksi

Depresyon (paraneoplastik)

Risk Faktörleri

Sigara kullanımı (2-3 kat risk)

Kronik pankreatit

Diyabetes mellitus (yeni başlangıç)

Obezite

Aile öyküsü (BRCA2, PALB2, ATM, STK11, CDKN2A)

Herediter pankreatit

Lynch sendromu

Ağır alkol tüketimi, sık et tüketimi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Ağrısız sarılık (acil değerlendirme)
Açıklanamayan kilo kaybı + karın ağrısı
Yeni başlangıç diyabet + kilo kaybı (>50 yaş)
Kronik pankreatitli hastada yeni semptom
Ailesel pankreas kanseri öyküsü — genetik tarama
BRCA mutasyon taşıyıcıları — sürveyans programı

Tedavi Yöntemleri

Rezektabl: Whipple veya distal pankreatektomi + mFOLFIRINOX adjuvan 6 ay

Alternatif adjuvan: Gemsitabin + kapesitabin

Borderline rezektabl: Neoadjuvan mFOLFIRINOX + cerrahi değerlendirme

Metastatik 1. basamak: FOLFIRINOX veya gemsitabin + nab-paklitaksel

BRCA1/2+: Olaparib idame (POLO)

MSI-H: Pembrolizumab

2. basamak: 5-FU + lipozomal irinotekan (NAPOLI)

Palyatif: ERCP + stent, ağrı yönetimi, beslenme desteği

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Onkoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Onkoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.