Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Otolog Hematopoetik Kök Hücre Nakli

Hastanın kendi kök hücrelerinin toplanıp yüksek doz kemoterapi sonrası geri verildiği, multipl miyelom ve lenfomalarda standart tedavi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Hematoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Otolog Hematopoetik Kök Hücre Nakli Nedir?

Otolog hematopoetik kök hücre nakli (auto-HKHT, ASCT — autologous stem cell transplantation), hastanın kendi kök hücrelerinin toplanması, yüksek doz (miyeloablatif) kemoterapi verilmesi ve ardından bu kök hücrelerin tekrar hastaya infüzyonu ile kemik iliği fonksiyonunun restorasyonu sağlanan bir tedavi yöntemidir. Yüksek doz kemoterapinin antitümör etkisinden maksimum fayda sağlamak ve kalıcı kemik iliği yetmezliğini önlemek amacıyla yapılır. Dünya genelinde yıllık 40.000'den fazla otolog HKHT yapılmaktadır. Allo-HKHT'nin aksine GVHD riski yoktur çünkü hastanın kendi hücreleri kullanılır; bu nedenle tolerans daha iyi ve tedavi ilişkili mortalite (TRM) çok daha düşüktür (%1-3).

Başlıca endikasyonları: (1) Multipl miyelom — genç ve fit hastalarda indüksiyon tedavisi sonrası standart konsolidasyon. (2) Hodgkin lenfoma — refrakter veya ilk nüks hastalarda salvage kemoterapi sonrası konsolidasyon. (3) Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL) — ilk nüks veya primer refrakter hastalıkta salvage kemoterapi (DHAP, ICE, GDP) sonrası konsolidasyon (ancak son yıllarda CAR-T hücre tedavisi bu endikasyonu kısmen değiştirmiştir). (4) Mantle cell lenfoma — ön hat tedavide ilk remisyon konsolidasyonu olarak (genç fit hastalarda Nordic rejimi sonrası). (5) Foliküler lenfoma — seçilmiş nüks olgular. (6) Germ hücreli tümörler (refrakter) — yüksek doz kemoterapi rejimleri ile. (7) Otoimmün hastalıklar — refrakter multipl skleroz, şiddetli sistemik skleroz, aplastik anemi (özel durumlar).

Nakil süreci şu adımlardan oluşur: (1) Mobilizasyon — G-CSF (filgrastim, pegfilgrastim) ± kemoterapi (siklofosfamid) ile kök hücrelerin kemik iliğinden periferik kana mobilizasyonu. Pleriksafor, mobilizasyona dirençli hastalarda kullanılır. (2) Leukaferez — periferik kandan CD34+ kök hücrelerin toplanması. Hedef ≥2x10⁶ CD34+/kg (multipl miyelom için genellikle 4-6x10⁶/kg toplanır, iki nakil için yeterli olması amaçlanır). (3) Toplanan hücrelerin kriyoprezervasyonu (dondurulması). (4) Hazırlayıcı rejim (conditioning) — hastalığa göre değişir: multipl miyelom için yüksek doz melfalan, lenfomalar için BEAM (karmustin + etoposid + sitarabin + melfalan) veya benzeri. (5) Kök hücre infüzyonu (gün 0). (6) Destek tedavi — engraftmana kadar (10-14 gün) — transfüzyon, antibiyotik, antifungal, antiviral profilaksisi, mukozit yönetimi, G-CSF. (7) Engraftman — nötrofil ve trombosit engraftmanı ile hastane taburculuğu. (8) Uzun dönem takip — progresyonsuz sağkalım ve geç komplikasyonlar (sekonder MDS/AML, enfeksiyon, endokrin). Multipl miyelomda tandem (ikili) otolog nakil, yüksek risk olgularda faydalı olabilir. Otolog nakil sonrası idame tedavi (lenalidomid miyelomda, brentuksimab vedotin Hodgkin lenfomada) progresyonsuz sağkalımı uzatır.

Belirtiler

Hazırlayıcı rejim sonrası pansitopeni
Mukozit (ağız, GİS)
Alopesi
Bulantı, kusma
Ateş (engraftman sırasında enfeksiyon)
Engraftman sendromu: Ateş, döküntü
Yorgunluk (uzun dönem)
Nadiren geç komplikasyon: Sekonder MDS/AML

Risk Faktörleri

İleri yaş (komorbidite değerlendirmesi)
Performans durumu kötü
Kardiyak, pulmoner, renal disfonksiyon
Önceki yoğun kemoterapi
Aktif enfeksiyon nakil öncesi
Bozulmuş kök hücre mobilizasyonu
Yüksek tümör yükü (CR olmayan)
Önceki RT (nakil alanı)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Multipl miyelom tanısı — otolog nakil değerlendirme
  • Lenfoma nüksü — salvage + otolog HKHT planlama
  • Nakil öncesi medikal uygunluk taraması
  • Nakil sonrası ateş, kanama, mukozit
  • Engraftman gecikmesi
  • Uzun dönem takip + nüks surveyansı

Tedavi Yöntemleri

01
Mobilizasyon: G-CSF ± siklofosfamid; pleriksafor (refrakter)
02
Leukaferez: CD34+ hücre toplanması
03
Multipl miyelom hazırlayıcı: Yüksek doz melfalan
04
Lenfoma hazırlayıcı: BEAM, BeEAM, CBV
05
Destek: Antibiyotik, antifungal, antiviral, G-CSF
06
Engraftman yönetimi: Transfüzyon, mukozit bakımı
07
İdame: Lenalidomid (MM), brentuksimab (HL)
08
Uzun dönem takip: Progresyonsuz sağkalım + geç komplikasyonlar

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Hematoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Hematoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.