Otoimmün Poliglandüler Sendromlar

Birden fazla endokrin bezin otoimmün yıkımıyla seyreden sendromlar.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Otoimmün Poliglandüler Sendromlar Nedir?

Otoimmün poliglandüler sendromlar (OPS), birden fazla endokrin bezin otoimmün yıkımıyla karakterize bir grup hastalıktır. Tip 1 (APECED/APS-1), tip 2 (Schmidt sendromu/APS-2), tip 3 ve tip 4 olarak sınıflandırılır.

OPS tip 1, AIRE genindeki mutasyona bağlı gelişir ve çocukluk çağında mukokutanöz kandidiyaz, hipoparatiroidizm ve adrenal yetmezlik triadıyla ortaya çıkar. OPS tip 2 daha sık görülür ve adrenal yetmezlik, otoimmün tiroid hastalığı ve/veya tip 1 diyabet birlikteliğini içerir.

Bir endokrin organın otoimmün hastalığı saptandığında diğer endokrin organların da taranması önemlidir. Tedavi her bir etkilenen organa yönelik hormon replasman tedavilerini içerir.

Belirtiler

Birden fazla endokrin bez yetmezliği semptomları

Yorgunluk, hipotansiyon ve hiperpigmentasyon (adrenal yetmezlik)

Hipokalsemi belirtileri (kas krampları, uyuşmalar — hipoparatiroidizm)

Hiperglisemi (tip 1 diyabet)

Tiroid disfonksiyonu semptomları

Tekrarlayan mukokutanöz kandidiyaz (tip 1)

Vitiligo ve alopesi

Risk Faktörleri

Ailede otoimmün hastalık öyküsü

Bir endokrin organın otoimmün hastalığının varlığı

AIRE gen mutasyonu (tip 1 için)

HLA-DR3 ve HLA-DR4 haplotipleri (tip 2 için)

Kadın cinsiyet (tip 2'de üstünlük)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Bir otoimmün endokrin hastalık tanısı aldıktan sonra yeni organ yetmezliği belirtileri
Açıklanamayan hipotansiyon ve elektrolit bozuklukları
Tekrarlayan mukokutanöz kandidiyaz (çocuklarda)
Aile bireylerinde otoimmün endokrin hastalık varlığında tarama

Tedavi Yöntemleri

Her etkilenen organ için uygun hormon replasman tedavisi

Adrenal yetmezlikte glukokortikoid ve mineralokortikoid replasmanı

Hipoparatiroidizmde kalsiyum ve aktif D vitamini

Tip 1 diyabette insülin tedavisi

Tiroid disfonksiyonunda uygun tedavi

Düzenli otoantikor taraması ve organ fonksiyon izlemi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.