Organofosfat (Kolinerjik) Zehirlenmesi

Organofosfatlar asetilkolinesterazı inhibe ederek şiddetli kolinerjik kriz tablosuna neden olur.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Organofosfat (Kolinerjik) Zehirlenmesi Nedir?

Organofosfat ve karbamat pestisitler asetilkolinesterazı geri dönüşlü veya geri dönüşsüz olarak inhibe ederek sinapslarda asetilkolin birikimine yol açar. Tarımda yaygın kullanım nedeniyle gelişmekte olan ülkelerde kasıtlı veya kazayla zehirlenme sık görülür.

Klinik tablo muskarinik (SLUDGE: tükrük, lakrimasyon, idrar, defekasyon, GI kramp, kusma), nikotinik (kas fasikülasyonu, zayıflık, paralizi) ve santral (konfüzyon, konvülsiyon, koma) bulguların karışımıdır.

Tedavi; dekontaminasyon, atropin titrasyonu ile muskarinik bulguların baskılanması ve pralidoksim ile enzim reaktivasyonunu içerir. Ara sendrom ve geç polinöropati gibi geç komplikasyonlar takibi gerektirir.

Belirtiler

Aşırı tükrük ve göz yaşarması

Bulantı, kusma ve karın krampları

Terleme, miyozis ve bronkospazm

Kas fasikülasyonu ve güçsüzlük

Bradikardi ve hipotansiyon

Bilinç değişikliği, konvülsiyon ve koma

Risk Faktörleri

Tarım işçiliği ve spreyleme maruziyeti

Pestisit depolama kazaları

Kasıtlı zehirlenme ve intihar girişimi

Koruyucu ekipman yokluğu

Kontamine gıda veya su alımı

Çocuklarda ev ortamında kazalar

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Şüpheli her organofosfat maruziyetinde 112'yi arayın
Kontamine giysi çıkarılmalı ve cilt bol suyla yıkanmalıdır
Kurtarıcılar koruyucu ekipman kullanmalıdır
Ara sendrom açısından 72 saat gözlem gerekir

Tedavi Yöntemleri

Dekontaminasyon (giysi çıkarma, cilt yıkama)

Hava yolu güvenliği ve oksijenasyon

Atropin titrasyonu (sekresyon kuruyana kadar)

Pralidoksim (2-PAM) erken dönemde

Konvülsiyonda benzodiazepin

Yoğun bakımda uzun süreli izlem ve organ desteği

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.