NIV — Akut Hiperkapnik ve Hipoksemik Solunum Yetmezliğinde Uygulama

KOAH alevlenme, kardiyojenik pulmoner ödem ve immünkomprömize pnömonide ihtiyatlı entübasyondan önce non-invaziv ventilasyon.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 24 Nisan 2026 · Son güncelleme: 24 Nisan 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (3)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

NIV — Akut Hiperkapnik ve Hipoksemik Solunum Yetmezliğinde Uygulama Nedir?

Non-invaziv ventilasyon (NIV), yüz maskesi veya helmet ile mekanik ventilasyon desteği sağlayan yöntemdir. En yaygın modlar: BiPAP (Bi-level Positive Airway Pressure — inspiratuar IPAP + ekspiratuar EPAP) ve CPAP (Continuous Positive Airway Pressure — tek sabit basınç).

Kanıta dayalı endikasyonlar (Cochrane meta-analizleri): (1) KOAH alevlenme ile akut hiperkapnik asidoz (pH 7.25-7.35) — intubasyon ve mortaliteyi anlamlı azaltır, (2) Kardiyojenik pulmoner ödem — CPAP ile hızlı preload azaltma, (3) İmmünkomprömize hasta pnömoni — seçilmiş olgularda entübasyon kaçınılabilir, (4) Postekstübasyon (özellikle KOAH'ta) — reintubasyonu azaltır.

Akut hipoksemik solunum yetmezliğinde (pnömoni, ARDS) NIV etkinliği tartışmalı — başarısızlık oranı %30-50, geç entübasyon zararlı. Yakın izlem ve erken başarısızlık kriterleri kritik. HFNC (High-Flow Nasal Cannula) orta hipoksemide daha konforlu ve benzer fayda gösteriyor (FLORALI 2015).

NIV başarısızlık prediktörleri: ilk 1-2 saatte PaCO2 düşüşü <15%, pH artışı <0.05, GCS düşük, sekresyon yüksek, sepsis, MAP <85. Başarısızlık halinde hemen entübasyon — geç entübasyon mortaliteyi artırır.

Belirtiler

KOAH alevlenme + akut hiperkapni (PaCO2 >45, pH 7.25-7.35) — standart tedavi + NIV endikasyonu

Kardiyojenik pulmoner ödem — SpO2 <92%, dispne, ralleri, pretibial ödem, göğüs X-ray kefsi bilateral infiltrat

Pnömonide sınırlı rol — hipoksemik yetmezlik (P/F <200), uyanık hasta, hemodinamik stabil, kooperatif

Postekstübasyon başarısızlık risk — yaşlı, KOAH, kalp yetmezliği, uzun ventilasyon

İmmünkomprömize (hematolojik malignite, HIV) pnömoni — entübasyondan kaçınma, erken NIV

Risk Faktörleri

Kontrendikasyonlar — havayolu koruyamama (bilinç bozukluğu, GCS <8), aktif üst GI kanama, hemodinamik instabilite (hipotansif), yüz travması/deformasyon, aspirasyon riski yüksek

Solunum arrest yakın — acil entübasyon, NIV gereksiz zaman kaybı

Sekresyon yüksek, öksürük zayıf — havayolu temizliği sağlanamaz

Cilt yaralanma riski — uzun süreli maske basıncı, özellikle burun köprüsü (silikon pedler, helmet alternatifi)

Ventilator-hasta asinkronluk, aerofaji, mide distansiyonu, kusma (aspirasyon riski)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Akut solunum yetmezliği + NIV endikasyonu karşılanıyor — hemen başlat, 1-2 saatte yanıt değerlendir
İlk 1-2 saatte yanıt yoksa (PaCO2 düşmüyor, pH düzelmiyor, solunum sayısı artıyor) — entübasyon geciktirilmemeli
NIV sırasında SpO2 düşüşü, hemodinamik instabilite, bilinç bozukluğu — acil entübasyon

Tedavi Yöntemleri

KOAH alevlenme başlangıç — IPAP 10-14, EPAP 5, S/T modu, rezerv solunum sayısı 12/dk. Yanıt: 1 saatte pH artışı ≥0.05 ve PaCO2 düşüşü ≥10% olumlu

Kardiyojenik pulmoner ödem — CPAP 8-12 cmH2O veya BiPAP IPAP 12-14/EPAP 8. Yanıt 30 dk-2 saatte

Hipoksemik yetmezlik (pnömoni) — BiPAP IPAP 10-12/EPAP 5-10, FiO2 titre et; yakın izlem

Maske seçimi — oronazal (en yaygın), tam yüz maskesi (sekresyon/aerofaji varsa), helmet (uzun süreli, konfor, helmet tercih ediliyor özellikle hipoksemik)

İzlem — ilk 1 saatte arter kan gazı, SpO2, EKG, RR, hemodinami, bilinç. 4-6 saatte değerlendirme (başarı veya entübasyon kararı)

Başarısızlık kriteri varsa entübasyon — solunum sayısı ≥35, pH <7.25, GCS azalma, hemodinamik kötüleşme, yeni organ yetmezliği

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Tüberküloz (Verem)

Göğüs Hastalıkları

Tüberküloz haftalar-aylarca süren öksürük, ateş ve gece terlemesiyle seyreder; erken tanı ve tedavi tam iyileşme sağlar.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.