Metabolik Alkaloz

Plazma bikarbonatının artması ve kan pH'ının 7,45'in üzerine çıkması.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Metabolik Alkaloz Nedir?

Metabolik alkaloz, plazma bikarbonat düzeyinin artması ve kan pH'ının 7,45'in üzerine çıkmasıyla tanımlanan bir asit-baz bozukluğudur. 'Klorüre duyarlı' ve 'klorüre dirençli' olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Klorüre duyarlı (idrar klorürü <20 mEq/L) alkalozun en sık nedeni kusma ve diüretiklerdir; serum fizyolojik ile düzelir. Klorüre dirençli tip ise (idrar klorürü >20 mEq/L) primer hiperaldosteronizm, Cushing sendromu ve Bartter/Gitelman sendromlarında görülür.

Şiddetli alkaloz (pH >7,6) solunum depresyonu, nöbet ve aritmilere yol açabilir; iyonize kalsiyumu azaltarak tetani oluşturabilir.

Belirtiler

Kas krampları ve tetani

Parestezi (karıncalanma, uyuşma)

Konfüzyon ve halsizlik

Yüzeysel ve yavaş solunum

Çarpıntı ve aritmi

Baş ağrısı

Nöbet (şiddetli olgularda)

Risk Faktörleri

Uzun süreli kusma ve nazogastrik aspirasyon

Loop veya tiazid diüretik kullanımı

Primer hiperaldosteronizm

Cushing sendromu

Aşırı alkali alımı (bikarbonat, süt-alkali sendromu)

Bartter ve Gitelman sendromları

Hipokalemi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Uzun süreli kusma ile birlikte halsizlik
Kas krampları ve tetani belirtileri
Diüretik tedavisi altında yeni semptomlar
Nöbet veya bilinç bozukluğu (acil)
Aritmi belirtileri

Tedavi Yöntemleri

Altta yatan nedenin giderilmesi

Klorüre duyarlı alkalozda IV % 0,9 NaCl infüzyonu

Hipokalemi varsa potasyum replasmanı

Diüretik tedavisinin gözden geçirilmesi

Klorüre dirençli alkalozda spironolakton, amilorid

Şiddetli olgularda asetazolamid veya HCl infüzyonu

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dahiliye (İç Hastalıkları) bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dahiliye (İç Hastalıkları) Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Metabolik Alkaloz

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Metabolik alkaloz, vücuttaki bikarbonat fazlalığı veya asit kaybı nedeniyle kan pH'ının yükselmesidir. En sık kusma ve diüretik kullanımına bağlı gelişir.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.