Kutanöz Vaskülit — Sınıflandırma ve Yaklaşım

Deri damarlarının inflamasyonuyla seyreden vaskülit formlarının değerlendirmesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dermatoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Kutanöz Vaskülit — Sınıflandırma ve Yaklaşım Nedir?

Kutanöz vaskülit, deri damarlarının inflamatuvar yıkımıyla seyreden heterojen bir hastalık grubudur. Chapel Hill sınıflamasına göre tutulan damar çapına göre küçük damar (lökositoklastik vaskülit, IgA vasküliti), orta damar (poliarteritis nodoza) ve büyük damar vaskülitleri olarak gruplandırılır.

Küçük damar vasküliti en sık formudur ve palpabl purpura ile prezente olur. Vakaların %50'sinde idiyopatiktir, %15-20'sinde enfeksiyon, %15-20'sinde ilaç ve %5-10'unda otoimmün hastalık tetikleyicidir.

Sistemik vaskülitin kutanöz tutulumu ile primer kutanöz (deriyle sınırlı) vaskülitin ayrımı kritik öneme sahiptir. Böbrek, akciğer, GİS ve sinir sistemi tutulumu sorgulanmalıdır.

Belirtiler

Palpabl purpura (alt ekstremitelerde — en sık bulgu)

Ülserasyon ve nekrotik lezyonlar (orta damar tutulumunda)

Livedo retikülaris (morumsu ağ benzeri cilt değişikliği)

Nodüller (subkutan — poliarteritis nodoza)

Urtikariyal plaklar (24 saatten uzun süren — ürtikariyal vaskülit)

Risk Faktörleri

Enfeksiyonlar (üst solunum yolu enfeksiyonu, hepatit B/C, HIV)

İlaçlar (antibiyotikler, NSAİİ, diüretikler)

Otoimmün hastalıklar (SLE, romatoid artrit, Sjögren)

Malignite (paraneoplastik vaskülit)

Kriyoglobulinemi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Alt ekstremitelerde palpabl purpura gelişirse (tanı doğrulaması için biyopsi gerekli)
Purpura + böbrek tutulumu bulguları (hematüri, proteinüri) varsa → ACİL
Deri lezyonları + artralji + abdominal ağrı birlikte mevcutsa
Nekrotik veya ülsere kutanöz lezyonlar görülürse

Tedavi Yöntemleri

İdiyopatik küçük damar (deriyle sınırlı): Bacak elevasyonu, kompresyon, NSAİİ

Kolşisin veya dapson (kronik tekrarlayan kutanöz vaskülit)

Sistemik vaskülit: Kortikosteroid ± immünosüpresif (azatiyoprin, MMF, siklofosfamid)

IgA vasküliti (Henoch-Schönlein): Genellikle destek tedavisi, nefrit varsa steroid

Tetikleyici nedenin tedavisi (enfeksiyon tedavisi, suçlu ilaç kesilmesi)

Deri biyopsisi (lökositoklazi, fibrinoid nekroz — tanı doğrulaması)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dermatoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dermatoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Egzama (Atopik Dermatit)

Dermatoloji

Atopik dermatit, özellikle çocuklarda sık görülen, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerle alevlenen kronik cilt hastalığıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Dermatoloji

Psoriasis, bağışıklık sisteminin cildi hatalı biçimde saldırmasıyla deri hücrelerinin hızla çoğaldığı, kalın pullu lezyonlara yol açan otoimmün bir hastalıktır.

Akne (Sivilce)

Dermatoloji

Akne, kıl foliküllerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, ergenlikte sık görülen ancak her yaşta ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır.

Rozasea

Dermatoloji

Rozasea, özellikle yanak ve burun bölgesinde kızarıklık, görünür kılcal damarlar ve akne benzeri lezyonlarla kendini gösteren kronik bir cilt durumudur.

Ürtiker (Kurdeşen)

Dermatoloji

Ürtiker, ciltte ani ortaya çıkan pembe-kırmızı kabarıklıklar (weal) ve yoğun kaşıntıyla seyreden, akut veya kronik seyir gösterebilen bir deri durumudur.

Mantar Enfeksiyonları (Cilt)

Dermatoloji

Cilt mantar enfeksiyonları, dermatofitler ve maya mantarlarının cildin üst katmanlarına yerleşmesiyle oluşan yaygın, bulaşıcı cilt hastalıklarıdır.

Saç Dökülmesi (Alopesi)

Dermatoloji

Alopesi, genetik, hormonal, otoimmün veya beslenme kaynaklı olabilen saç kaybını tanımlayan genel bir terimdir; erken müdahale ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Vitiligo

Dermatoloji

Vitiligo, pigment üreten melanosit hücrelerinin otoimmün yıkımıyla ciltte düzensiz beyaz alanların oluştuğu kronik bir deri hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.