Kontakt Dermatit — Mesleki ve Alerjik

Dış etkenlere temas sonucu gelişen ekzematöz deri reaksiyonları.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dermatoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Kontakt Dermatit — Mesleki ve Alerjik Nedir?

Kontakt dermatit, derinin kimyasal veya fiziksel ajanlarla teması sonucu gelişen ekzematöz bir reaksiyondur. İki ana tip vardır: (1) İritan kontakt dermatit (%80) — doğrudan hücre hasarı ile, alerji mekanizması gerektirmez; (2) Alerjik kontakt dermatit (%20) — tip IV gecikmiş hipersensitivite reaksiyonu.

Alerjik kontakt dermatitte en sık alerjenler: Nikel (takı, kemer tokası), parfüm miksleri, koruyucular (formaldehid salıcılar, metilizotiyazolinon), kolofonyum, p-fenilendiamin (saç boyası) ve kromatlardır. Patch (yama) testi tanının altın standardıdır.

Mesleki kontakt dermatit, tüm meslek hastalıklarının en sık görülen formu olup sağlık çalışanları (eldiven/dezenfektan), kuaförler (boya/kimyasallar), inşaat işçileri (çimento/kromat), temizlik çalışanları ve gıda sektörü en riskli meslek gruplarıdır.

Belirtiler

Temas bölgesinde eritem, ödem ve veziküller (akut dönem)

Kaşıntı (alerjik formda belirgin)

Kuruluk, çatlama ve likenifikasyon (kronik dönem)

Temas paternine uygun lezyon dağılımı (saat kayışı, bilezik izleri)

El dermatiti (en sık lokalizasyon — özellikle mesleki)

Risk Faktörleri

Mesleki kimyasal maruziyet (ıslak çalışma — günde >2 saat su teması)

Atopik dermatit öyküsü (iritan kontakt dermatit riski artmış)

Nikel duyarlılığı (kadınlarda %10-15)

Tekrarlayan eldiven kullanımı (lateks veya kauçuk katkı alerji riski)

Kozmetik ve kişisel bakım ürünlerindeki koruyucular

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

El dermatiti iş gücü kaybına yol açıyorsa → mesleki dermatit değerlendirmesi
Kronik veya tekrarlayan ekzema + alerjen şüphesi varsa (patch test endikasyonu)
Yüzde veya göz çevresinde kontakt dermatit (kozmetik/göz damlası alerjisi?)
Yaygın vezikülöz reaksiyon gelişirse (ağır alerjik kontakt dermatit)

Tedavi Yöntemleri

Alerjen/iritan temasının kesilmesi (en önemli adım)

Topikal kortikosteroidler (potens bölgeye göre — el: güçlü, yüz: hafif)

Nemlendiriciler ve bariyer kremleri (deri bariyerinin onarımı)

Patch (yama) testi: Avrupa standart serisi + mesleki seri ile alerjen identifikasyonu

Mesleki önlemler: Koruyucu eldiven değişikliği, emoliyentler, iş yeri düzenlemeleri

Sistemik tedavi: Kısa kür oral steroid (ağır/yaygın), siklosporin veya alitretinoin (kronik el ekzeması)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dermatoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dermatoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Egzama (Atopik Dermatit)

Dermatoloji

Atopik dermatit, özellikle çocuklarda sık görülen, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerle alevlenen kronik cilt hastalığıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Dermatoloji

Psoriasis, bağışıklık sisteminin cildi hatalı biçimde saldırmasıyla deri hücrelerinin hızla çoğaldığı, kalın pullu lezyonlara yol açan otoimmün bir hastalıktır.

Akne (Sivilce)

Dermatoloji

Akne, kıl foliküllerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, ergenlikte sık görülen ancak her yaşta ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır.

Rozasea

Dermatoloji

Rozasea, özellikle yanak ve burun bölgesinde kızarıklık, görünür kılcal damarlar ve akne benzeri lezyonlarla kendini gösteren kronik bir cilt durumudur.

Ürtiker (Kurdeşen)

Dermatoloji

Ürtiker, ciltte ani ortaya çıkan pembe-kırmızı kabarıklıklar (weal) ve yoğun kaşıntıyla seyreden, akut veya kronik seyir gösterebilen bir deri durumudur.

Mantar Enfeksiyonları (Cilt)

Dermatoloji

Cilt mantar enfeksiyonları, dermatofitler ve maya mantarlarının cildin üst katmanlarına yerleşmesiyle oluşan yaygın, bulaşıcı cilt hastalıklarıdır.

Saç Dökülmesi (Alopesi)

Dermatoloji

Alopesi, genetik, hormonal, otoimmün veya beslenme kaynaklı olabilen saç kaybını tanımlayan genel bir terimdir; erken müdahale ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Vitiligo

Dermatoloji

Vitiligo, pigment üreten melanosit hücrelerinin otoimmün yıkımıyla ciltte düzensiz beyaz alanların oluştuğu kronik bir deri hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.