IRIS (İmmün Rekonstitüsyon İnflamatuvar Sendromu)

Antiretroviral tedavi sonrası immün sistemin fırsatçı enfeksiyonlara aşırı yanıtı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

IRIS (İmmün Rekonstitüsyon İnflamatuvar Sendromu) Nedir?

İmmün rekonstitüsyon inflamatuvar sendromu (IRIS), ileri evre HIV hastalarında antiretroviral tedaviyle bağışıklık fonksiyonları hızla düzelirken, daha önce baskılanmış olan fırsatçı enfeksiyonlara karşı paradoks olarak gelişen inflamatuvar yanıttır.

IRIS iki şekilde tanımlanır: 'açıklanan' IRIS, tedavi başlamadan önce bilinen bir enfeksiyonun ART sonrası alevlenmesi; 'açıklanamayan' IRIS ise ART başlandıktan sonra ortaya çıkan ve daha önce fark edilmemiş bir enfeksiyonun belirginleşmesidir.

En sık tüberküloz, kriptokokoz, CMV retiniti, hepatit B/C, KSS ve mikobakteri enfeksiyonlarıyla birlikte görülür. ART başlarken CD4 çok düşükse ve viral yük çok yüksekse risk artar. Tedavi inflamasyonu baskılamaya ve altta yatan enfeksiyonu kontrol etmeye yöneliktir.

Belirtiler

ART başlandıktan sonra ortaya çıkan yeni ateş

Mevcut tüberkülozda lenfadenopati alevlenmesi

Kriptokokal menenjitte kafa içi basınç artışı

Yeni veya kötüleşen radyografik bulgular

CMV retinitinde görme kaybı

Cilt döküntüleri ve hepatit belirtileri

Kilo kaybı ve gece terlemeleri

Risk Faktörleri

ART öncesi CD4 sayısının çok düşük olması (<50)

Çok yüksek HIV viral yükü

ART'ye erken yanıtın çok güçlü olması

Altta yatan yaygın fırsatçı enfeksiyon

ART başlangıcının enfeksiyon tedavisine çok yakın olması

Yüksek inflamatuvar yük

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

ART başladıktan sonra beklenmeyen ateş gelişirse
Bilinen tüberküloz tedavisinde lenf bezleri hızla büyürse
Yeni nefes darlığı veya baş ağrısı eklenirse
Görme sorunları veya nörolojik defisit ortaya çıkarsa
Hepatit enzimleri hızlı yükselirse

Tedavi Yöntemleri

Altta yatan enfeksiyonun uygun tedavisinin sürdürülmesi

ART'nin mümkünse kesilmeden devam edilmesi

Şiddetli inflamasyonda kısa süreli kortikosteroid

Kafa içi basınç artışında lomber ponksiyonla dekompresyon

NSAID'ler ile semptomatik kontrol

Multidisipliner izlem ve bireyselleştirilmiş yaklaşım

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Enfeksiyon Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Grip (İnfluenza)

Enfeksiyon Hastalıkları

Grip, influenza virüslerinin neden olduğu mevsimsel bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır; yüksek ateş, kas ağrısı ve şiddetli yorgunlukla kendini gösterir.

COVID-19

Enfeksiyon Hastalıkları

COVID-19, SARS-CoV-2 koronavirüsünün neden olduğu, asemptomatikten ağır pnömoniye kadar uzanan geniş bir klinik yelpazede seyreden bulaşıcı bir hastalıktır.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu

Enfeksiyon Hastalıkları

Üst solunum yolu enfeksiyonları; soğuk algınlığı, farenjit, sinüzit ve larenjiti kapsayan, sıklıkla viral kaynaklı ve kendi kendine iyileşen hastalıklardır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu

Enfeksiyon Hastalıkları

İdrar yolu enfeksiyonları, en sık Escherichia coli'nin neden olduğu, yanma ve sık idrara çıkmayla seyreden yaygın bakteriyel enfeksiyonlardır.

Hepatit A

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit A, HAV virüsünün fekal-oral yolla bulaşarak karaciğerde akut iltihaplanmaya neden olduğu, aşıyla önlenebilen viral bir enfeksiyondur.

Hepatit B

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit B, HBV virüsünün kan, cinsel ilişki ve anneden bebeğe geçişle bulaştığı; kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine dönüşebilen bulaşıcı bir enfeksiyondur.

Hepatit C

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit C, HCV virüsünün öncelikle kan yoluyla bulaştığı; kronikleşme oranının yüksek, ancak yeni antiviral ilaçlarla iyileşmenin mümkün olduğu bir karaciğer hastalığıdır.

HIV/AIDS Bilgilendirme

Enfeksiyon Hastalıkları

HIV, bağışıklık sistemini hedef alan bir virüstür; tedavi edilmediğinde AIDS'e dönüşür. Modern antiretroviral tedaviyle HIV pozitif bireyler sağlıklı ve uzun bir yaşam sürdürebilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.