İnsülin Direnci Değerlendirme

Hücrelerin insüline yanıtının azalmasının klinik önemi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

İnsülin Direnci Değerlendirme Nedir?

İnsülin direnci, hedef dokuların (kas, karaciğer, yağ dokusu) fizyolojik insülin düzeylerine normal yanıt verememesidir. Pankreas kompansatuvar olarak daha fazla insülin üretir (hiperinsulinemi). Beta hücre kapasitesi aşıldığında hiperglisemi ve tip 2 diyabet gelişir.

HOMA-IR (Homeostasis Model Assessment) klinik pratikte en sık kullanılan insülin direnci göstergesidir. Açlık insülin ve glukoz değerlerinden hesaplanır. HOMA-IR >2.5 insülin direncini düşündürür.

İnsülin direnci metabolik sendrom, tip 2 diyabet, PKOS, NAFLD ve kardiyovasküler hastalığın ortak patofizyolojik zeminini oluşturur. Kilo verme (%5-10) ve düzenli egzersiz insülin duyarlılığını en etkin şekilde artırır.

Belirtiler

Akantozis nigrikans (boyun, koltuk altında koyu kadifemsi cilt)

Santral obezite (bel çevresinde yağlanma)

Açlık kan şekerinde sınırda yükseklik

Yüksek trigliserit ve düşük HDL

Hipertansiyon

Cilt takıları (skin tags)

Risk Faktörleri

Obezite (özellikle santral obezite)

Hareketsiz yaşam tarzı

Ailede tip 2 diyabet öyküsü

PKOS

Etnik yatkınlık

Uyku apnesi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Akantozis nigrikans fark edilirse
Bel çevresi ölçümleri yüksekse
Açlık kan şekeri veya trigliserit yüksekliği saptanırsa
Ailede diyabet öyküsü varsa tarama yaptırılmalı

Tedavi Yöntemleri

Kilo verme (%5-10 — en etkin müdahale)

Düzenli fiziksel aktivite (haftada ≥150 dakika)

Akdeniz diyeti veya düşük glisemik indeksli beslenme

Metformin (prediyabette bireysel değerlendirmeyle)

PKOS'ta insülin direnci hedefli tedavi (metformin, inositol)

Uyku apnesi tedavisi (CPAP)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.