Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

İnek Sütü Proteini Alerjisi (ISPA)

Bebeklik döneminde inek sütü proteinlerine karşı gelişen bağışıklık aracılı reaksiyon.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

İnek Sütü Proteini Alerjisi (ISPA) Nedir?

İnek sütü proteini alerjisi (ISPA), inek sütündeki proteinlerin (kazein, alfa-laktalbumin, beta-laktoglobulin) bağışıklık sisteminin hedefine girmesiyle oluşan, bebeklik döneminin en yaygın gıda alerjisidir. IgE aracılı ve IgE dışı olmak üzere iki ana forma ayrılır.

ISPA'nın IgE dışı formu özellikle ilk aylarda kanlı dışkı ve enteropati ile kendini belli eder; bu tabloda alerjik proktokolit ve food protein induced enterocolitis syndrome (FPIES) yer alır. FPIES, sütün ardından 1-4 saat sonra tekrarlayan şiddetli kusma ve ağır dehidratasyon ile seyreder.

ISPA'nın çoğu formu 1-3 yaşta kendiliğinden tolere edilir; IgE aracılı formlarda tolerans daha geç gelişir. Düzenli alerji testi ve yönetilen yeniden maruz bırakma ile tolerans gelişimi izlenir.

Belirtiler

Mamayla veya emzirenin inek sütüyle birlikte: kusma ve koliklama
Kanlı-müküslü dışkı (alerjik proktokolit)
Şiddetli kusma krizleri 1-4 saat sonra (FPIES)
Egzama, ürtiker veya anjiyoödem
Büyüme geriliği ve beslenme reddi
Hırıltı ve kronik burun akıntısı

Risk Faktörleri

Ailede atopi öyküsü
Kişisel atopik dermatit
Anne sütü alamamış olmak
Erken inek sütü maruziyeti (ilk günler)
Mikrobiyom çeşitliliği azalmış (C-section, antibiyotik)
Erkek cinsiyet (hafif eğilim)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Kanlı dışkı veya büyüme geriliğinde
  • Mama sonrası tekrarlayan şiddetli kusma (FPIES şüphesi) acile
  • Ciddi anafilaksi reaksiyonunda acile
  • Tolerans gelişimini izlemek için 6-12 aylık alerjoloji kontrolünde

Tedavi Yöntemleri

01
Eliminasyon: tüm inek sütü ve türevleri kesilir
02
Emzirilen bebek için anne eliminasyon diyeti (ve kalsiyum takviyesi)
03
Mama alan bebek: ekstensif hidrolize formül; FPIES/ağır: amino asit formülü
04
Soya formülü: bazı ISPA olgularında çapraz reaktivite nedeniyle önerilmez
05
Oral immunoterapi (OIT): seçilmiş hastalarda kademeli tolerans oluşturma
06
Tolerans takibi: 6-12 ayda bir pişirilmiş inek sütü ile kontrollü challenge

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Yenidoğan Bakımı

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Yenidoğan dönemi; göbek bakımı, ısı regülasyonu, beslenme, sarılık izlemi ve tarama testleri açısından özenli bir yaklaşım gerektiren kritik bir evredir.

Aşı Takvimi

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Türkiye Sağlık Bakanlığı ulusal aşı takvimi, doğumdan erişkinliğe kadar bağışıklama programını düzenler. Zamanında ve eksiksiz aşılama toplum bağışıklığının korunmasında kritiktir.

Bebeklerde Sarılık

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Yenidoğan sarılığı (neonatal ikter), cildin ve gözlerin sarıya boyanmasıyla kendini gösterir. Vakaların büyük çoğunluğu fizyolojik olup fototerapi ile kolayca tedavi edilir.

Bebeklerde İshal

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Akut ishal, günde 3 veya daha fazla sulu dışkı çıkarılması olarak tanımlanır. Bebeklerde en sık viral gastroenterit (rotavirüs, norovirüs) nedeniyle görülür; dehidrasyon ciddi komplikasyona yol açabilir.

Çocuklarda Ateş Yönetimi

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Çocuklarda ateş (38°C ve üstü), viral veya bakteriyel enfeksiyona karşı vücudun savunma mekanizmasıdır. Çoğu ateş 3-5 günde kendiliğinden düzelir; ancak bazı durumlar acil tıbbi değerlendirme gerektirir.

Çocuklarda Öksürük

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Öksürük, çocuklarda en sık görülen belirti olup büyük çoğunluğu viral üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlıdır. 3 haftayı aşan veya karakteristik ses içeren öksürükler ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Bronşiolit

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Bronşiolit, küçük hava yollarının (bronşiollerin) çoğunlukla RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs) kaynaklı iltihaplanmasıdır. Bebeklerde burun tıkanıklığı, öksürük ve hışıltılı solunumla seyreder.

Krup (Laringotrakeobronşit)

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Krup, larinks ve trakeayı tutan viral bir iltihaptır; havlayan öksürük, ses kısıklığı ve inspiratuar stridor ile kendini gösterir. Çoğunlukla 6 ay-3 yaş arası çocukları etkiler.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.