İlaç Erüpsiyonları

İlaç kullanımına bağlı gelişen cilt reaksiyonları.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Dermatoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

İlaç Erüpsiyonları Nedir?

İlaç erüpsiyonları, ilaçların immünolojik veya non-immünolojik mekanizmalarla tetiklediği cilt reaksiyonlarıdır. Tüm ilaç yan etkilerinin %45'ini oluşturur. En sık form makulopapüler (morbiliform) erüpsiyondur (%90). Antibiyotikler, antiepileptikler ve NSAİİ en sık sorumlu ilaçlardır.

Stevens-Johnson sendromu (SJS) ve toksik epidermal nekroliz (TEN), mukozal tutulum ve epidermis nekrozu ile seyreden en ciddi ilaç reaksiyonlarıdır. SJS'de epidermal ayrışma <%10, TEN'de >%30'dur. DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) ateş, döküntü, eozinofili ve organ tutulumu ile karakterizedir.

HLA-B*5801 (allopurinol + SJS/TEN) ve HLA-B*1502 (karbamazepin + SJS/TEN, Güneydoğu Asyalılar) gibi farmakogenetik belirteçler ciddi ilaç reaksiyonlarını öngörmeye yardımcı olur.

Belirtiler

Yaygın makulopapüler döküntü (en sık form)

Ürtiker ve anjioödem

SJS/TEN: Hedef lezyonlar, büller, mukoza erozyonları, epidermal soyulma

DRESS: Yaygın döküntü, ateş, lenfadenopati, organ tutulumu

Sabit ilaç erüpsiyonu (her seferinde aynı yerde gelişen lezyon)

Fotosensitizan reaksiyonlar (güneşe maruz kalan bölgelerde)

Risk Faktörleri

Çoklu ilaç kullanımı

HIV enfeksiyonu (ilaç reaksiyonu riski 10-100 kat artmış)

HLA genetik yatkınlık

Önceki ilaç alerjisi öyküsü

Otoimmün hastalıklar

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yeni ilaç başladıktan sonra döküntü gelişirse
Mukoza tutulumu (ağız, göz, genital) ve büller varsa (SJS/TEN şüphesi — acil)
Döküntü ile birlikte ateş ve organ tutulumu varsa (DRESS şüphesi)
Döküntü hızla yayılıyor ve cilt soyulması başlıyorsa (acil)

Tedavi Yöntemleri

Sorumlu ilacın derhal kesilmesi (en kritik adım)

Hafif erüpsiyon: Topikal kortikosteroid ve antihistaminik

SJS/TEN: Yoğun bakım, yara bakımı, siklosporin (erken dönemde)

DRESS: Sistemik kortikosteroidler ve organ takibi

Farmakogenetik test (risk grubunda ilaç başlamadan önce)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Dermatoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Dermatoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Egzama (Atopik Dermatit)

Dermatoloji

Atopik dermatit, özellikle çocuklarda sık görülen, genetik yatkınlık ve çevresel tetikleyicilerle alevlenen kronik cilt hastalığıdır.

Sedef Hastalığı (Psoriasis)

Dermatoloji

Psoriasis, bağışıklık sisteminin cildi hatalı biçimde saldırmasıyla deri hücrelerinin hızla çoğaldığı, kalın pullu lezyonlara yol açan otoimmün bir hastalıktır.

Akne (Sivilce)

Dermatoloji

Akne, kıl foliküllerinin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması sonucu oluşan, ergenlikte sık görülen ancak her yaşta ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır.

Rozasea

Dermatoloji

Rozasea, özellikle yanak ve burun bölgesinde kızarıklık, görünür kılcal damarlar ve akne benzeri lezyonlarla kendini gösteren kronik bir cilt durumudur.

Ürtiker (Kurdeşen)

Dermatoloji

Ürtiker, ciltte ani ortaya çıkan pembe-kırmızı kabarıklıklar (weal) ve yoğun kaşıntıyla seyreden, akut veya kronik seyir gösterebilen bir deri durumudur.

Mantar Enfeksiyonları (Cilt)

Dermatoloji

Cilt mantar enfeksiyonları, dermatofitler ve maya mantarlarının cildin üst katmanlarına yerleşmesiyle oluşan yaygın, bulaşıcı cilt hastalıklarıdır.

Saç Dökülmesi (Alopesi)

Dermatoloji

Alopesi, genetik, hormonal, otoimmün veya beslenme kaynaklı olabilen saç kaybını tanımlayan genel bir terimdir; erken müdahale ilerlemeyi yavaşlatabilir.

Vitiligo

Dermatoloji

Vitiligo, pigment üreten melanosit hücrelerinin otoimmün yıkımıyla ciltte düzensiz beyaz alanların oluştuğu kronik bir deri hastalığıdır.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.