Panhipopituitarizm (Hipofiz Yetmezliği)

Hipofiz bezinin tüm hormon üretim fonksiyonlarının kaybı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Panhipopituitarizm (Hipofiz Yetmezliği) Nedir?

Panhipopituitarizm, hipofiz bezinin (ön lob) tüm veya çoğu hormon üretim fonksiyonlarının kaybıyla karakterize bir durumdur. GH, FSH/LH, TSH, ACTH ve prolaktin eksiklikleri farklı kombinasyonlarda bulunabilir. Posterior lob tutulumunda diabetes insipidus da eklenir.

Nedenleri arasında hipofiz adenomları ve cerrahisi, kranial radyoterapi, Sheehan sendromu (postpartum hipofiz nekrozu), lenfositik hipofizit, kraniofarenjiom, infiltratif hastalıklar (sarkoidoz, histiositoz), travmatik beyin hasarı ve hipofiz apopleksisi sayılabilir.

Hormon eksiklikleri genellikle sıralı olarak gelişir: en erken GH, ardından gonadotropinler (FSH/LH), sonra TSH ve en son ACTH kaybedilir. Tedavide eksik olan her hormon için uygun replasman tedavisi verilir.

Belirtiler

Kortizol eksikliği: yorgunluk, hipotansiyon, hipoglisemi, adrenal kriz riski

Tiroid hormonu eksikliği: halsizlik, kilo artışı, soğuk intoleransı

Gonadotropin eksikliği: menstrüel düzensizlik, infertilite, libido azalması

Büyüme hormonu eksikliği: enerji azalması, vücut kompozisyonu bozukluğu

ADH eksikliği: aşırı susama ve sık idrara çıkma (diabetes insipidus)

Soluk cilt (ACTH ve MSH eksikliği)

Başağrısı ve görme alanı defekti (hipofiz kitlesi varsa)

Risk Faktörleri

Hipofiz adenomu cerrahisi veya radyoterapisi

Kraniofarenjiom ve sellar bölge tümörleri

Doğum sırasında şiddetli kanama (Sheehan sendromu)

Travmatik beyin hasarı

Kranial radyoterapi (çocukluk çağı kanserleri)

Otoimmün hipofizit

Infiltratif hastalıklar (sarkoidoz, hemokromatoz)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Hipofiz cerrahisi veya radyoterapisi sonrası hormon değerlendirmesi
Doğum sonrası laktasyon yapamaması ve amenore (Sheehan şüphesi)
Çoklu endokrin bez yetmezliği bulguları
Görme alanı bozukluğu ve başağrısı ile birlikte hormonal semptomlar

Tedavi Yöntemleri

Kortizol replasmanı (hidrokortizon 15-25 mg/gün — EN ÖNCELİKLİ)

Levotiroksin replasmanı (kortizol replasmanı başlatıldıktan sonra)

Seks steroid replasmanı (östrojen/progesteron veya testosteron)

Büyüme hormonu replasmanı (yaşam kalitesi değerlendirmesi sonrası)

Desmopressin (diabetes insipidus varsa)

Stres dozları eğitimi (hastalık, cerrahi dönemleri)

Düzenli endokrinolojik takip ve doz ayarlamaları

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.