Hipertermi ve Sıcak Çarpması

Sıcak çarpması, merkez vücut ısısının 40°C'yi aşması ile seyreden hayatı tehdit eden bir acil durumdur.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Hipertermi ve Sıcak Çarpması Nedir?

Hipertermi; vücudun ısı düzenleyici mekanizmalarının yetersiz kalması sonucu merkez ısının yükselmesidir. Sıcak çarpması (heat stroke) ise merkez ısının 40°C'yi aştığı, santral sinir sistemini etkileyen en ağır şekildir.

İki ana form vardır: klasik (yaşlı, kronik hastalıklı bireylerde sıcak dalgası sırasında) ve egzersize bağlı (sporcularda, askerlerde). Bedelen etkilenme dehidratasyon, rabdomiyoliz, böbrek yetmezliği ve koagülopati ile seyredebilir.

Tedavi hızlı soğutma, agresif sıvı desteği ve yoğun bakım takibinden oluşur. Önleme açısından sıvı tüketimi, serin ortam, hafif kıyafet ve güneş doğrudan maruziyetinden korunma esastır.

Belirtiler

Sıcak, kuru cilt veya aşırı terleme

Merkez ısının >40°C olması

Baş ağrısı, baş dönmesi ve bulantı

Konfüzyon, konvülsiyon

Taşikardi, hipotansiyon

Kas krampları ve halsizlik

Bilinç kaybı ve şok

Risk Faktörleri

Yüksek nem ve sıcaklık ortamı

Yoğun fiziksel aktivite

Yaşlılık ve kronik kalp-damar hastalıkları

Dehidratasyon ve yetersiz sıvı alımı

Diüretik, antikolinerjik ilaç kullanımı

Alkol ve uyarıcı madde kullanımı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Bilinç değişikliği ve yüksek ateşte hemen 112'yi arayın
Sıcak çarpması şüphesinde hastayı serin yere alın
Kas krampları, bulantı ve baş dönmesi geç kalınmamalıdır
Çocuk ve yaşlılarda erken müdahale yaşamsaldır

Tedavi Yöntemleri

Hastanın serin ortama alınması

Kıyafetlerin çıkarılması, ıslak battaniye ve buz paketleriyle soğutma

Hedef ısı <39°C olana kadar aktif soğutma

IV sıvı replasmanı (serum fizyolojik)

Elektrolit ve böbrek fonksiyon takibi

Yoğun bakımda hemodinamik izlem

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.