Primer Hiperparatiroidizm

Paratiroid bezinin aşırı PTH salgılamasına bağlı kalsiyum yüksekliği.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Primer Hiperparatiroidizm Nedir?

Primer hiperparatiroidizm, paratiroid bezlerinin otonom biçimde aşırı parathormon (PTH) salgılamasıyla hiperkalsemi gelişen bir hastalıktır. Olguların %80-85'inde tek paratiroid adenomu, %10-15'inde dört bez hiperplazisi, %1-2'sinde paratiroid karsinomu sorumludur.

Hiperkalsemi böbrekler (nefrolitiyazis, nefrokalsinoz), kemikler (osteoporoz, osteitis fibroza sistika), gastrointestinal sistem (kabızlık, pankreatit) ve nöropsikiyatrik sistem (depresyon, konfüzyon) üzerinde etkiler oluşturur.

Asemptomatik primer hiperparatiroidizm en sık prezentasyondur. Cerrahi endikasyonları (serum kalsiyum >1 mg/dL üst sınırdan yüksek, T skoru <-2.5, GFR <60, böbrek taşı, yaş <50) karşılanıyorsa paratiroidektomi küratif tedavidir.

Belirtiler

Asemptomatik olabilir (tesadüfen saptanan hiperkalsemi)

Böbrek taşları (tekrarlayan)

Kemik ağrıları ve osteoporoz

Kabızlık ve karın ağrısı

Yorgunluk ve depresyon

Poliüri ve polidipsi

Risk Faktörleri

Kadın cinsiyet ve postmenopozal dönem

MEN 1 ve MEN 2A sendromları

Boyun bölgesine radyasyon maruziyeti öyküsü

Lityum kullanımı

D vitamini eksikliği

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Kan tahlilinde kalsiyum yüksekliği saptanırsa
Tekrarlayan böbrek taşları varsa
Açıklanamayan osteoporoz gelişirse
Yorgunluk, depresyon ve kabızlık birlikte varsa

Tedavi Yöntemleri

Paratiroidektomi (cerrahi endikasyonlar karşılanıyorsa — küratif)

Sinakalset (cerrahi yapılamayan olgularda kalsiyum düşürücü)

Yeterli hidrasyon ve hiperkalsemiyi artırıcı ilaçlardan kaçınma

Kemik sağlığı için D vitamini ve kalsiyum dengesinin sağlanması

Asemptomatik hastaların düzenli takibi (yıllık kalsiyum, kemik dansitesi)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.