Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Hematopoetik Kök Hücre Nakli (HKHN)

Hematolojik kanserlerde ve kemik iliği yetmezliğinde küratif olabilen kompleks bir tedavi yöntemi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu
Yayın tarihi:

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Hematoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Hematopoetik Kök Hücre Nakli (HKHN) Nedir?

Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN), hasta kemik iliğinin yüksek doz kemoterapi ve/veya radyoterapi ile eradikasyonu ardından, sağlıklı hematopoetik kök hücrelerin infüzyon yoluyla hastaya verilmesi işlemidir. HKHN iki ana forma ayrılır: Otolog HKHN (hastanın kendi kök hücreleri) ve alojenik HKHN (bir vericiden — tam HLA uyumlu kardeş, akraba dışı donor veya kordon kanı). Modern hematoloji ve onkolojinin en önemli tedavi modalitelerinden biridir.

Otolog HKHN, multipl miyelom, lenfomalar, bazı solid tümörler (germ hücreli tümörler, nöroblastoma), otoimmün hastalıklar ve bazı herediter hastalıklarda kullanılır. Hastanın kendi kök hücreleri toplandığından, graft-versus-host hastalığı (GVHH) riski yoktur. Amaç, yüksek doz kemoterapinin sağladığı antitümör etkiden faydalanırken kemik iliği yetmezliğini kök hücre infüzyonu ile kurtarmaktır.

Alojenik HKHN, akut lösemiler (AML, ALL), miyelodisplastik sendromlar, aplastik anemi, herediter kan hastalıkları (talasemi, orak hücre), kronik miyeloid lösemi (nadiren) ve diğer hastalıklarda kullanılır. Alojenik naklin en önemli avantajı 'graft-versus-leukemia (GVL)' etkisidir: Donör immün hücreleri hastadaki kanser hücrelerine karşı immün yanıt geliştirir. En büyük komplikasyonu ise akut ve kronik GVHH'dir. Alojenik HKHN bazı hastalıklarda tek küratif tedavi seçeneğidir.

Belirtiler

Hazırlama rejimi yan etkileri: Bulantı, mukozit, alopesi
Pansitopeni (yenilik ortaya çıkana kadar): Enfeksiyon, kanama
Graft-versus-host hastalığı (akut: deri, GİS, karaciğer; kronik: multipl organ)
Engraftman sendromu: Ateş, döküntü, nefes darlığı
Enfeksiyon: Bakteriyel, viral (CMV, HSV, VZV), fungal, PCP
Veno-okluzif hastalık (sinusoidal obstrüksiyon sendromu): Sarılık, asit, kilo artışı
Pulmoner komplikasyonlar: İdiyopatik pnömoni sendromu
Uzun dönem: Sekonder malignite, infertilite, endokrin bozukluklar

Risk Faktörleri

İleri yaş (>60 otolog, >65 alojenik genellikle sınır)
Performans durumu kötü
Komorbiditeler (kardiyak, renal, hepatik)
HLA uyumsuzluğu (alojenik nakilde GVHH riski)
CMV pozitiflik (donör-alıcı mismatch)
Önceki tedavi yoğunluğu
Aktif enfeksiyon
Refrakter hastalık (nakil öncesi)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

  • Hematolojik malignite/yetmezlik değerlendirmesi — HKHN merkezi
  • HKHN sonrası ateş, kanama, nörolojik semptom acil
  • GVHH bulguları (döküntü, ishal, sarılık) — hastaneye yatış
  • Nakil sonrası uzun dönem takipte endokrin, kardiyak, cilt taramaları
  • Sekonder malignite sürveyansı (nakil sonrası yaşam boyu)

Tedavi Yöntemleri

01
Hazırlama rejimleri: Yüksek doz (tam miyeloablatif) veya azaltılmış yoğunluklu
02
Kök hücre kaynakları: Periferik kan, kemik iliği, kordon kanı
03
GVHH profilaksisi: Siklosporin/takrolimus + metotreksat/MMF, PT-Cy
04
Enfeksiyon profilaksisi: Asiklovir, trimetoprim-sulfametoksazol, flukonazol
05
Nakil sonrası takip: Engraftman, kimerizm, MRD, GVHH
06
Haploidentik nakil: HLA yarı uyumlu akraba — geniş donör havuzu
07
Destek tedavi: Transfüzyon, G-CSF, mukozal koruyucu ilaçlar
08
Uzun dönem: İmmünosüpresyonun tedrici azaltılması, aşılama yenilemesi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Hematoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Hematoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.