Kan Grubu Uyumsuzluk Reaksiyonları

Transfüzyon komplikasyonları: Hemolitik reaksiyon mekanizmaları ve yönetimi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Hematoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Kan Grubu Uyumsuzluk Reaksiyonları Nedir?

Kan grubu uyumsuzluk reaksiyonları, alıcının plazmasındaki doğal veya immün antikorların transfüze edilen eritrositlerin yüzey antijenleriyle reaksiyona girmesi sonucu hemoliz ve sistemik komplikasyonlara yol açan transfüzyon reaksiyonlarıdır. ABO uyumsuz transfüzyon en ağır formu olup mortal olabilir.

Akut hemolitik transfüzyon reaksiyonu (AHTR) genellikle ABO uyumsuzluğundan kaynaklanır; saatler içinde ateş, titreme, bel ağrısı, hemoglobinüri, DIC ve renal yetmezlik gelişebilir. Geç hemolitik transfüzyon reaksiyonu (GHTR) ise Rh, Kell, Duffy, Kidd gibi minör antijenlere karşı anamnestik antikor yanıtı ile 3-28 gün sonra ortaya çıkar.

Transfüzyon güvenliği; doğru hasta-doğru ürün eşleştirmesi, cross-match testleri, antikor taraması ve yakın transfüzyon izlemi ile sağlanır. Alloantikorlaşma oranı çoklu transfüzyon alan hastalarda (talasemi, MDS, orak hücre) %5-50'ye ulaşabilir.

Belirtiler

Akut hemolitik reaksiyon: Ateş, titreme, bel ağrısı, koyu (kola rengi) idrar

Hipotansiyon ve şok

DIC bulguları: Yaygın kanama, peteşi

Böbrek yetmezliği (oligüri, anüri)

Geç hemolitik reaksiyon: Açıklanamayan hemoglobin düşüşü, sarılık, halsizlik

Nefes darlığı (TRALI düşünülmeli—non-hemolitik reaksiyon)

Risk Faktörleri

Çoklu transfüzyon öyküsü (alloantikorlaşma riski)

Gebelik öyküsü (fetomaternal kan geçişi ile duyarlılaşma)

Orak hücre hastalığı, talasemi, MDS (sık transfüzyon gereksinimi)

Hasta/ürün etiket hatası (en sık AHTR nedeni)

Önceki alloantikorların serolojik olarak saptanamaması

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Transfüzyon sırasında veya hemen sonra ateş, titreme, bel ağrısı başladığında—ACİL
Koyu renkli (kola rengi) idrar fark edildiğinde
Transfüzyon sonrası açıklanamayan hemoglobin düşüşü olduğunda
Transfüzyon sırasında nefes darlığı geliştiğinde

Tedavi Yöntemleri

Transfüzyonu DERHAL durdurma ve IV erişimi açık tutma

Agresif IV hidrasyon (renal perfüzyonu koruma)

İdrar çıkışı takibi (hedef > 100 mL/saat)

DIC yönetimi: TDP, trombosit, kriyopresipitat (endike ise)

Kan bankasına bildirim ve çapraz uyum testlerinin tekrarı

Geç hemolitik reaksiyon: Antikor taraması güncelleme ve uyumlu ürün temin etme

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Hematoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Hematoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.