Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESR) Yorumlama

Hematolojik perspektiften ESR yüksekliğinin değerlendirilmesi ve ayırıcı tanısı.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Hematoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Eritrosit Sedimantasyon Hızı (ESR) Yorumlama Nedir?

Eritrosit sedimantasyon hızı (ESR), antikoagüle edilmiş kanın dikey tüpte 1 saat bekletilmesi sonucunda eritrositlerin çökme hızını milimetre cinsinden ölçen basit bir laboratuvar testidir. Plazma protein kompozisyonundaki (fibrinojen, immünoglobulinler) değişiklikler eritrosit agregasyonunu ve dolayısıyla ESR'yi etkiler.

Hematolojik hastalıklarda ESR çok yüksek (> 100 mm/saat) olabilir: multipl miyelom, Waldenström makroglobulinemisi, lenfomalar, kronik lösemiler. ESR > 100 mm/saat durumunda malignite, ciddi enfeksiyon ve otoimmün hastalık üçlüsü mutlaka araştırılmalıdır.

ESR; non-spesifik bir belirteç olup tek başına tanı koydurtucu değildir. Yaş, cinsiyet, anemi, polisitemi ve teknik faktörler sonucu etkiler. Hematolojik değerlendirmede serum protein elektroforezi, immünfikzasyon, CRP, tam kan sayımı ve periferik yayma ile birlikte yorumlanmalıdır.

Belirtiler

ESR yüksekliği belirti değil, laboratuvar bulgusudur

Eşlik eden semptomlar altta yatan hastalığa göre değişir

Ateş, kilo kaybı, gece terlemesi (hematolojik malignite düşündürür)

Kemik ağrısı ve böbrek yetmezliği (multipl miyelom)

Hiperviskozite semptomları (bulanık görme, baş ağrısı—Waldenström)

Risk Faktörleri

İleri yaş (fizyolojik ESR artışı)

Kadın cinsiyet

Obezite

Kronik inflamatuvar hastalıklar

Hematolojik malignite varlığı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

ESR > 100 mm/saat saptandığında (hematolojik malignite mutlaka dışlanmalı)
Açıklanamayan ESR yüksekliği ile birlikte B semptomları varsa
Kemik ağrısı, hiperkalsemi veya böbrek fonksiyon bozukluğu eşlik ediyorsa
Serum protein elektroforezinde monoklonal bant saptandığında

Tedavi Yöntemleri

Altta yatan nedenin tedavisi (ESR için spesifik tedavi yoktur)

Serum protein elektroforezi ve immünfikzasyon ile monoklonal gammopati taraması

Tam kan sayımı ve periferik yayma incelemesi

CRP ile birlikte değerlendirme (ESR yüksek + CRP normal: gammopati düşündürür)

Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi (hematolojik malignite şüphesinde)

Görüntüleme (PET-BT, düşük doz tam vücut BT—malignite taraması)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Hematoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Hematoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.