Genişletilmiş FAST (eFAST) Travma Ultrasonu

Künt ve penetran travmada karın serbest sıvı, perikard efüzyon ve pnömotoraks taraması eFAST ile hızla yapılır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Genişletilmiş FAST (eFAST) Travma Ultrasonu Nedir?

Extended Focused Assessment with Sonography for Trauma (eFAST), acil serviste travma hastasının değerlendirmesinde point-of-care ultrason protokolüdür. Amaç; perikardiyal, periportal, perisplenik ve pelvik serbest sıvıyı tespit etmek ve pnömotoraks/hemotoraks taraması yapmaktır.

Klasik FAST pencereleri; subksifoid (perikard), sağ üst kadran (Morison cebi), sol üst kadran (splenorenal), suprapubik (Douglas). Genişletilmiş FAST; bilateral ön akciğer apeksleri (kayma işareti) ve posterolateral sinüsler (hemotoraks) eklenir.

eFAST, hemodinamik olarak instabil travma hastasında intraabdominal kanama tespiti için duyarlıdır; pnömotoraks için BT'den daha duyarlıdır. Negatif eFAST pelvik kırık veya retroperiton kanamayı ekarte etmez.

Belirtiler

Künt veya penetran travma öyküsü

Hipotansiyon açıklanamayan

Karında tenderness ve distansiyon

Göğüs ağrısı, nefes darlığı

Perikardiyal tamponad (Beck triadı)

Tansiyon pnömotoraks klinik

Pelvik kırık şüphesi

Çoklu travma mekanizması

Risk Faktörleri

Yüksek enerjili trafik kazası

Yüksekten düşme

Penetran toraks/karın yaralanması

Gebelik ve travma

Obezite (görüntü kalitesi düşük)

Subkutan amfizem

Önceki karın cerrahisi

Bilinçsiz hasta değerlendirmesi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Major travma triyajında hızla uygulanmalı
Instabil hemodinamide laparotomi kararı
Göğüs ağrısı + travma + BP düşüklüğü
Fizik muayenede açıklanamayan hipotansiyon
Pelvik kırık ve kan kaybı şüphesi
Resüsitasyon sırasında dinamik monitörizasyon

Tedavi Yöntemleri

Curvilinear 3.5–5 MHz prob (karın)

Lineer yüksek frekans prob (akciğer)

Hasta supin ve logroll pozisyonu

4 klasik pencere + 2 plevral pencere

Kayma işareti varsa pnömotoraks dışlanır

M-mod: seashore vs barcode işareti

Pozitif bulguda hızla cerrahi konsültasyon

Seri takip instabil hastada

Eğitimli kullanıcı zorunlu

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.