Esofageal Basınç ve Transpulmoner Monitorizasyon

Esofageal balon ile plevra basıncı tahmini ve transpulmoner parametreler (stres, strain, PEEP titrasyonu) kişiselleştirilmiş ventilasyon.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 24 Nisan 2026 · Son güncelleme: 24 Nisan 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (2)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Göğüs Hastalıkları bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Esofageal Basınç ve Transpulmoner Monitorizasyon Nedir?

Esofageal basınç (Pes) ölçümü, ventile edilen hastada plevra basıncı (Ppl) için surrogat olarak kullanılır. Naso-esofageal balonlu kateter (NutriVent, CooperSurgical vb.) özefagusun orta/alt 1/3'üne yerleştirilir, hasta supine pozisyonda balonun basıncı Ppl'yi tahmin eder (%2-4 hata).

Transpulmoner basınç (Ptp = Palv − Ppl) akciğer parankiması üzerindeki gerçek stresi ölçer. Airway basıncından (Paw) farklı olarak, göğüs duvarı ve abdominal basınç etkisini ayıklar. Özellikle obezitede, asit'te, abdominal kompartman sendromu'nda Ptp ile Paw arasındaki fark büyüktür.

Ana klinik kullanımlar: (1) PEEP titrasyonu — end-expiratuar Ptp >0 (alveoler açık kalma), (2) Plato koruma — end-inspiratuar Ptp <25 (over-inflasyon kaçınma), (3) Stres-strain — hedefler: stres <27 cmH2O, strain <2, (4) Spontan solunum çabası değerlendirmesi — ΔPes >10 cmH2O zararlı (P-SILI riski).

EPVent-2 trial (2019) — ARDS'te esofageal manometri ile PEEP titrasyonu, ARDSNet empirik tablodan daha üstün değil gösterdi. Ancak alt gruplarda (özellikle obez, BMI >35) fayda eğilimi vardı. EPVent-3 (devam eden) alt gruplarda netleştirecek.

Belirtiler

Ağır ARDS + yüksek BMI (>35) — obez hastada plevra basıncı yüksek, standart PEEP yetersiz kalabilir

Abdominal kompartman sendromu / yüksek intra-abdominal basınç — göğüs duvarı uyumluluğu düşük

Kompleks ARDS + atipik ventilator ayarı — standart ARDSNet tablosuna yanıt yok, bireyselleştirme gerekli

Spontan solunum çabası değerlendirme — hastanın kendi çabasıyla akciğerine ne kadar 'strese' maruz kaldığını ölç (P-SILI)

Weaning süreci — esofageal basınç artışı (ΔPes >10 cmH2O) yüksek iş yükünü gösterir

Risk Faktörleri

Obezite (BMI >35) — Ppl yüksek, Ptp ile Paw farkı belirgin

Abdominal yüksek basınç — asit, ileus, kompartman sendromu, gebelik, abdominal cerrahi postop

Göğüs duvarı restriktif patolojisi — kifoz, göğüs deformitesi, yanık kontraktürü, pulmoner fibrozis

Esofageal patoloji — varis, ülser, Mallory-Weiss, skleroz — kateter yerleştirme riski

Koagülopati — nazal/esofageal kanama riski

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Obez ARDS hasta (BMI >35) + PEEP titrasyonu güçlüğü — esofageal manometri değerlendirme
Kompleks ARDS + yüksek intra-abdominal basınç — transpulmoner basınç temelli ayar
P-SILI şüphesi — spontan solunum çabası kontrol edilmeli

Tedavi Yöntemleri

Kateter yerleştirme — naso-esofageal yol ile 40-60 cm (dişlerden), balon 0.5-1 mL hava ile şişir, pozisyon kontrolü (kardiyak osilasyonlar, Baydur testi — oklüzyon sırasında ΔPaw/ΔPes ≈ 1 olmalı)

PEEP titrasyonu — 'decremental' yaklaşım: PEEP 20'den başla, end-expiratuar Ptp ≥0 olana kadar düşür (tipik 10-18 cmH2O); overinflasyon için end-insp Ptp <25

Stres-strain optimizasyonu — stres = transpulmoner plato basıncı <25-27, strain = Vt/FRC <2 (FRC ~30 mL/kg IBW hesaplama)

Spontan solunum monitörizasyonu — ΔPes (inspiratuar basınç düşüşü) >10 cmH2O zararlı; sedasyon artır, NMB düşün, ya da mod değiştir (APRV, PS azalt)

Hemodinamik entegrasyon — yüksek PEEP + Ptp-güdümlü ayarlar PVR'yi artırabilir, sağ ventrikül fonksiyonunu izle (ekokardiyografi)

Weaning desteği — SBT sırasında ΔPes monitörizasyon ile hastanın iş yükünü objektif ölç; yüksek ΔPes başarısızlık riskini gösterir

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Göğüs Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Göğüs Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Astım

Göğüs Hastalıkları

Astım hışıltılı solunum, öksürük ve nefes darlığı atakları ile karakterizedir; doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir.

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı)

Göğüs Hastalıkları

KOAH nefes darlığı ve kronik öksürükle seyreden geri dönüşümsüz bir akciğer hastalığıdır; sigarayı bırakmak ilerlemeyi yavaşlatır.

Pnömoni (Zatürre)

Göğüs Hastalıkları

Pnömoni yüksek ateş, öksürük ve nefes darlığıyla seyreder; uygun antibiyotik tedavisiyle büyük çoğunluğu iyileşir.

Tüberküloz (Verem)

Göğüs Hastalıkları

Tüberküloz haftalar-aylarca süren öksürük, ateş ve gece terlemesiyle seyreder; erken tanı ve tedavi tam iyileşme sağlar.

Plevral Efüzyon

Göğüs Hastalıkları

Plevral efüzyon nefes darlığı ve göğüs ağrısına yol açar; altta yatan nedenin (kalp yetmezliği, kanser, enfeksiyon) tedavisi esastır.

Pnömotoraks

Göğüs Hastalıkları

Pnömotoraks ani göğüs ağrısı ve nefes darlığıyla ortaya çıkar; gerilim pnömotoraksı hayatı tehdit eden tıbbi bir acildir.

Bronşit (Akut ve Kronik)

Göğüs Hastalıkları

Akut bronşit çoğunlukla viral kökenli ve kendiliğinden iyileşirken kronik bronşit sigara ile ilişkili KOAH'ın bileşenidir.

Bronşektazi

Göğüs Hastalıkları

Bronşektazi günlük bol balgam çıkarma ve tekrarlayan akciğer enfeksiyonlarıyla karakterizedir; fizik tedavi ve enfeksiyon kontrolü tedavinin temelini oluşturur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.