Enfeksiyon Kontrolü ve İleri El Hijyeni

Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların önlenmesinde el hijyeni ve izolasyon stratejileri.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Enfeksiyon Kontrolü ve İleri El Hijyeni Nedir?

Enfeksiyon kontrolü ve el hijyeni, sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonların (SHİE) önlenmesinde en temel ve en etkili stratejidir. WHO'nun 'Beş An' yaklaşımına göre sağlık çalışanlarının hastaya temastan önce, aseptik işlem öncesi, vücut sıvısı temasından sonra, hastaya temastan sonra ve hasta çevresine temastan sonra el hijyeni uygulaması gerekir.

El hijyeni, sabun-su ile yıkama veya alkol bazlı el antiseptikleri ile sağlanır. Clostridium difficile gibi spor oluşturan etkenler söz konusu olduğunda alkol bazlı ürünler yetersiz kalır ve sabun-su ile yıkama zorunludur.

Enfeksiyon kontrol programları el hijyeninin yanı sıra standart önlemler, temas/damlacık/hava yolu izolasyonları, antimikrobiyal yönetim (stewardship), sürveyans, çevre temizliği ve sağlık personeli eğitimini kapsar.

Belirtiler

SHİE bulguları: Kateter enfeksiyonu, cerrahi alan enfeksiyonu (korunma programı kapsamı)

Hastane kökenli pnömoni belirtileri

Clostridium difficile ishali

MRSA kolonizasyonu/enfeksiyonu

Üriner kateter ilişkili enfeksiyon

Kan dolaşımı enfeksiyonu

Risk Faktörleri

El hijyeni uyum oranlarının düşüklüğü

İnvaziv cihaz kullanımı (kateter, ventilatör)

Uzamış hastane yatışı

İmmunosüpresyon

Yetersiz sağlık personeli/hasta oranı

Çapraz kontaminasyon (çoklu hasta teması)

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Hastane yatışı sırasında yeni enfeksiyon belirtileri geliştiğinde
Kateter giriş yerinde kızarıklık veya irin varsa
Hastane yatışında ishal başladığında (C. difficile şüphesi)
Cerrahi sonrası yara enfeksiyonu bulguları oluştuğunda

Tedavi Yöntemleri

WHO Beş An el hijyeni uygulaması

Alkol bazlı el antiseptikleri (>%60 alkol)

Standart ve iletim bazlı izolasyon önlemleri

Antimikrobiyal yönetim (stewardship) programları

Aktif sürveyans kültürleri (MRSA, VRE taraması)

Sağlık personeli eğitim ve denetim programları

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Enfeksiyon Hastalıkları bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Grip (İnfluenza)

Enfeksiyon Hastalıkları

Grip, influenza virüslerinin neden olduğu mevsimsel bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır; yüksek ateş, kas ağrısı ve şiddetli yorgunlukla kendini gösterir.

COVID-19

Enfeksiyon Hastalıkları

COVID-19, SARS-CoV-2 koronavirüsünün neden olduğu, asemptomatikten ağır pnömoniye kadar uzanan geniş bir klinik yelpazede seyreden bulaşıcı bir hastalıktır.

Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu

Enfeksiyon Hastalıkları

Üst solunum yolu enfeksiyonları; soğuk algınlığı, farenjit, sinüzit ve larenjiti kapsayan, sıklıkla viral kaynaklı ve kendi kendine iyileşen hastalıklardır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu

Enfeksiyon Hastalıkları

İdrar yolu enfeksiyonları, en sık Escherichia coli'nin neden olduğu, yanma ve sık idrara çıkmayla seyreden yaygın bakteriyel enfeksiyonlardır.

Hepatit A

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit A, HAV virüsünün fekal-oral yolla bulaşarak karaciğerde akut iltihaplanmaya neden olduğu, aşıyla önlenebilen viral bir enfeksiyondur.

Hepatit B

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit B, HBV virüsünün kan, cinsel ilişki ve anneden bebeğe geçişle bulaştığı; kronikleşerek siroz ve karaciğer kanserine dönüşebilen bulaşıcı bir enfeksiyondur.

Hepatit C

Enfeksiyon Hastalıkları

Hepatit C, HCV virüsünün öncelikle kan yoluyla bulaştığı; kronikleşme oranının yüksek, ancak yeni antiviral ilaçlarla iyileşmenin mümkün olduğu bir karaciğer hastalığıdır.

HIV/AIDS Bilgilendirme

Enfeksiyon Hastalıkları

HIV, bağışıklık sistemini hedef alan bir virüstür; tedavi edilmediğinde AIDS'e dönüşür. Modern antiretroviral tedaviyle HIV pozitif bireyler sağlıklı ve uzun bir yaşam sürdürebilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.