Endokrin Hipertansiyon — Tarama ve Ayırıcı Tanı

Sekonder hipertansiyonun endokrin nedenlerinin sistematik değerlendirmesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Endokrin Hipertansiyon — Tarama ve Ayırıcı Tanı Nedir?

Endokrin hipertansiyon, hormonal bozukluklara bağlı gelişen sekonder hipertansiyon formlarını kapsar. Tüm hipertansif hastaların %5-10'unda endokrin neden saptanır ve tedaviyle kür veya belirgin düzelme sağlanabilir.

En sık neden primer aldosteronizmdir (hipertansif popülasyonun %5-13'ü). Bunu feokromasitoma/paraganglioma, Cushing sendromu, hipertiroidizm, hipotiroidizm, hiperparatiroidizm ve akromegali izler.

Genç yaş (<30), dirençli hipertansiyon (≥3 ilaçla kontrol edilemeyen), hipertansif kriz, hipokalemi, adrenal insidentaloma veya ailede erken başlangıçlı HT varlığında endokrin tarama düşünülmelidir.

Belirtiler

Dirençli hipertansiyon (≥3 antihipertansif ilaca rağmen hedef altı)

Paroksismal hipertansiyon atakları (feokromasitoma)

Kas güçsüzlüğü ve hipokalemi (aldosteronizm)

Cushingoid görünüm (ay yüz, mor striae, santral obezite)

Çarpıntı ve tremor (hipertiroidizm)

Risk Faktörleri

Genç yaşta hipertansiyon başlangıcı (<30 yaş)

Dirençli hipertansiyon (≥3 ilaç + diüretik)

Spontan veya diüretik ilişkili hipokalemi

Adrenal insidentaloma

Ailede erken başlangıçlı HT veya serebrovasküler olay

Obstrüktif uyku apnesi

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Genç yaşta (<30) açıklanamayan hipertansiyon saptanırsa
3 veya daha fazla antihipertansif ilaca rağmen tansiyon kontrol altına alınamıyorsa
Hipokalemi eşlik eden hipertansiyonda
Hipertansif kriz atakları yaşanıyorsa → ACİL

Tedavi Yöntemleri

Primer aldosteronizm: Spironolakton/eplerenon (medikal) veya adrenalektomi (unilateral adenom)

Feokromasitoma: Cerrahi (alfa-blokaj hazırlığı sonrası)

Cushing sendromu: Etiyolojiye yönelik cerrahi veya medikal tedavi

Hipertiroidizm: Antitiroid ilaçlar, RAI veya cerrahi

Akromegali: Transsfenoidal cerrahi ± somatostatin analogları

Hiperparatiroidizm: Paratiroidektomi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.