Endokrin Acil Durumlar

Hayatı tehdit eden endokrin krizlerin tanınması ve acil müdahalesi.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. İç Hastalıkları (Dahiliye) bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Endokrin Acil Durumlar Nedir?

Endokrin acil durumlar, hormonal düzensizliklerin hayatı tehdit eden akut dekompansasyonlarıdır. Diyabetik ketoasidoz (DKA), hiperosmolar hiperglisemik durum (HHD), tiroid fırtınası, miksödem koması, adrenal kriz ve hiperkalsemik kriz başlıca endokrin acillerdir.

DKA tip 1 diyabette insülin eksikliği nedeniyle ketozisle, HHD tip 2 diyabette aşırı hiperglisemi ve dehidratasyonla karakterizedir. DKA'da pH düşer ve anyon açığı artar; HHD'de osmolalite belirgin yükselir (>320 mOsm/kg).

Miksödem koması ağır hipotiroidizmin acil dekompansasyonudur; hipotermi, hipotansiyon, bradikardi ve bilinç kaybıyla seyreder. Tüm endokrin acillerde erken tanı ve acil müdahale sağkalımı belirler.

Belirtiler

DKA: Kusma, karın ağrısı, Kussmaul solunumu, bilinç bulanıklığı

HHD: Aşırı dehidratasyon, konfüzyon, nöbet

Tiroid fırtınası: Yüksek ateş, taşikardi, ajitasyon

Adrenal kriz: Hipotansiyon, şok, hipoglisemi

Miksödem koması: Hipotermi, bradikardi, bilinç kaybı

Hiperkalsemik kriz: Konfüzyon, oligüri, kardiyak aritmi

Risk Faktörleri

Tedavisiz veya yetersiz tedavili endokrin hastalık

İlaç uyumsuzluğu veya tedavinin ani kesilmesi

Enfeksiyon, cerrahi, travma (tetikleyici stres)

Bilinen diyabet, tiroid veya adrenal hastalığı

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yukarıdaki acil bulgulardan herhangi biri gelişirse → ACİL SERVİS
Bilinen endokrin hastasında akut kötüleşme varsa
Bilinç değişikliği ve hemodinamik instabilite mevcutsa
Açıklanamayan ağır metabolik bozukluk saptanırsa

Tedavi Yöntemleri

DKA: IV insülin infüzyonu + sıvı + potasyum replasmanı

HHD: Agresif sıvı resüsitasyonu + insülin (düşük doz)

Tiroid fırtınası: PTU + iyot + propranolol + hidrokortizon

Adrenal kriz: IV hidrokortizon 100 mg + sıvı

Miksödem koması: IV levotiroksin + IV hidrokortizon + destek

Hiperkalsemik kriz: IV izotonik NaCl + kalsitonin + zoledronik asit

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Tiroid Nodülü Değerlendirme

Endokrinoloji

Tiroid nodülleri çok yaygın olup büyük çoğunluğu benigndir; ancak malignite riski açısından ultrasonografik özelliklere göre ince iğne aspirasyon biyopsisi gerekebilir.

Graves Hastalığı Yönetimi

Endokrinoloji

Graves hastalığı, tiroid stimülan antikor (TRAb) aracılığıyla tiroid bezinin aşırı uyarılmasıyla gelişen en sık otoimmün hipertiroidizm nedenidir.

Hashimoto Tiroiditi Yönetimi

Endokrinoloji

Hashimoto tiroiditi, anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikorlarıyla tiroid bezinin otoimmün tahribatına bağlı en sık hipotiroidizm nedenidir.

Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Endokrinoloji

Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin otoimmün yıkımı sonucu kortizol ve aldosteron eksikliğiyle seyreden, yaşamı tehdit edebilen bir endokrin hastalıktır.

Cushing Sendromu Tanı Süreci

Endokrinoloji

Cushing sendromu, kronik glukokortikoid fazlalığına bağlı santral obezite, stria, hipertansiyon ve metabolik bozukluklarla seyreden ve tanısı zorlu bir endokrin hastalıktır.

Feokromositoma ve Paraganglioma

Endokrinoloji

Feokromositoma ve paragangliomalar, aşırı katekolamin salgılanmasıyla paroksismal hipertansiyon, baş ağrısı, terleme ve çarpıntı ataklarına yol açan nadir tümörlerdir.

Primer Hiperaldosteronizm

Endokrinoloji

Primer hiperaldosteronizm, böbreküstü bezinden aşırı aldosteron salgılanmasıyla dirençli hipertansiyon ve hipokalemiye yol açan tedavi edilebilir bir durumdur.

Hipopituitarizm Kapsamlı Değerlendirme

Endokrinoloji

Hipopituitarizm, hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu çoklu endokrin organ yetmezliklerine yol açan ve yaşam boyu hormon replasmanı gerektiren bir durumdur.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.