DVT Profilaksisi — Kritik Hastada Venöz Tromboemboli Önleme

Yoğun bakımda mekanik ve farmakolojik profilaksi kombinasyonu ile VTE riskinin azaltılması.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 24 Nisan 2026 · Son güncelleme: 24 Nisan 2026

Bu içerik Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu tarafından derlenmiş olup, ilgili branş hekimimiz tarafından periyodik olarak gözden geçirilir.

Kaynaklar (3)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Kardiyoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

DVT Profilaksisi — Kritik Hastada Venöz Tromboemboli Önleme Nedir?

Kritik hastada venöz tromboemboli (VTE — derin ven trombozu DVT + pulmoner emboli PE) insidansı profilaksi yapılmazsa %10-30'a ulaşır. İmmobilizasyon, sepsis, mekanik ventilasyon, santral venöz kateter, sedasyon, travma, malignite VTE riskini çoklu artırır.

ACCP 9. Baskı (2012) ve ASH (American Society of Hematology) kılavuzları, kritik hastada rutin VTE profilaksi önerir. Farmakolojik profilaksi standarttır; kanama riski yüksekse mekanik profilaksi kullanılır (kanama riski azalınca farmakolojik geçiş).

Profilaksi seçenekleri: Düşük Molekül Ağırlıklı Heparin (DMAH — enoksaparin 40 mg SC/gün, dalteparin 5000 U SC/gün), unfraksiyone heparin (UFH) 5000 U SC 2-3x/gün, fondaparinuks 2.5 mg SC/gün (HIT öyküsü olan), doz ayarlı (kilo/GFR'e göre).

Mekanik profilaksi: İntermittan Pnömatik Kompresyon (IPC — en etkili mekanik), Graduated Elastic Kompresyon Stokings (GCS), kombinasyon (IPC + farmakolojik) yüksek riskli hastada. CLOTS 3 çalışması IPC'nin inmede etkinliğini gösterdi.

Belirtiler

Yoğun bakıma yatan tüm hastalar — ilk 24 saatte VTE risk değerlendirmesi (Padua, IMPROVE, Caprini skoru)

Yüksek risk durumlar — aktif malignite, önceki VTE, ağır sepsis, travma/yanık, ileri yaş (>75), spinal kord yaralanması, trombofili

Orta risk — genel cerrahi, kardiyak cerrahi, mekanik ventilasyon, ileri obezite

Düşük risk — mobilize, kısa süreli yatış, genç, komorbidite yok (yine de profilaksi önerilir ICU'da)

DVT şüphesi — ekstremite şişliği, ısı artışı, eritem, ağrı (spesifite düşük — Doppler US ile doğrula)

Risk Faktörleri

Yüksek kanama riski — trombosit <50 000, aktif kanama, GI kanama, intrakraniyel kanama, majör cerrahi yakın zamanda, nörocerrahi postop 24 saat

HIT (Heparine Bağlı Trombositopeni) öyküsü — heparin-PF4 antikorları; trombosit düşüşü + tromboz; alternatif: argatroban, fondaparinuks

Böbrek yetmezliği (GFR <30) — DMAH birikir, doz azalt (enoksaparin 30 mg/gün) veya UFH tercih et

Obezite (BMI >40) — DMAH doz ayarı (enoksaparin 40 mg x2/gün veya kilo bazlı)

Gebelik — DMAH tercih, warfarin kontrendike; postpartum dahil

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Yoğun bakıma yatışta rutin risk skorlaması — Padua veya IMPROVE ile
Kanama riski (trombosit düşük, aktif kanama) — mekanik profilaksi + takip; trombosit düzelince DMAH ekle
VTE gelişirse (DVT/PE şüphesi) — Doppler US / CTPA, terapötik antikoagülasyon başla

Tedavi Yöntemleri

Risk değerlendirmesi — Padua skoru ≥4 veya IMPROVE ≥4 yüksek risk; kritik hastanın çoğu yüksek risk kategorisinde

Farmakolojik profilaksi (standart) — enoksaparin 40 mg SC/gün (GFR >30), dalteparin 5000 U SC/gün, UFH 5000 U SC 2-3x/gün (GFR <30 veya kanama riski marjinal)

Mekanik profilaksi — İntermittan Pnömatik Kompresyon (IPC — pnömatik bot, ayak çizme, bacak kılıfı) 24/7 tercih; graduated elastic stokings ek olarak kabul edilir; kombinasyon yüksek riskli hasta

Özel durumlar — obezite (enoksaparin 40 mg x2/gün), HIT (argatroban 0.5-2 mcg/kg/dk, fondaparinuks 2.5 mg SC/gün, bivalirudin), gebelik (DMAH tercih), böbrek yetmezliği (doz ayarı veya UFH)

Süre — yoğun bakım yatışı boyunca, ekstübasyon/mobilizasyon sonrasına kadar; taburculukta yüksek riskli (kanser, major cerrahi) hastada 4 hafta uzatılmış profilaksi

İzlem — trombosit günlük (HIT taraması, özellikle 5-10. günler), kanama bulguları (GI, cilt, hematüri), DVT bulguları (ekstremite şişlik/ağrı), anti-Xa düzeyi (obez, gebelik, ağır böbrek yetmezliği)

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Kardiyoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Kardiyoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Kardiyoloji

Hipertansiyon, kan basıncının 140/90 mmHg'nın üzerinde seyretmesi durumudur; erken tedavi ciddi komplikasyonları önler.

Koroner Arter Hastalığı

Kardiyoloji

Koroner arterlerin ateroskleroz nedeniyle daralması, göğüs ağrısı (anjina) ve kalp krizine yol açabilir.

Kalp Yetmezliği

Kardiyoloji

Kalp yetmezliği nefes darlığı, bacak şişliği ve yorgunlukla seyreden kronik bir kalp hastalığıdır.

Kalp Krizi (Miyokard Enfarktüsü)

Kardiyoloji

Kalp krizi bir tıbbi acil durumdur; her dakika kalp kası kaybı yaşandığından anında müdahale hayat kurtarır.

Atriyal Fibrilasyon

Kardiyoloji

Atriyal fibrilasyon, düzensiz kalp atışı ve inme riskiyle seyreden yaygın bir ritim bozukluğudur.

Kalp Çarpıntısı (Palpitasyon)

Kardiyoloji

Çarpıntı çoğunlukla iyi huylu nedenlerle oluşur ancak altta yatan kalp ritim bozuklukları dışlanmalıdır.

Kalp Kapak Hastalıkları

Kardiyoloji

Kapak darlığı veya yetmezliği kalbin iş yükünü artırarak zamanla kalp yetmezliğine zemin hazırlayabilir.

Aort Anevrizması

Kardiyoloji

Aort anevrizması çoğunlukla sessiz seyreder; erken tanı ile rüptür (yırtılma) riskinden önce tedavi edilebilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.