Diyabetik Ayak Önleme Stratejileri

Diyabette ayak ülseri ve amputasyonun önlenmesine yönelik yaklaşımlar.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Diyabetik Ayak Önleme Stratejileri Nedir?

Diyabetik ayak, periferik nöropati ve periferik arter hastalığı zemininde gelişen ayak ülserleri, enfeksiyonları ve Charcot nöroartropatisini kapsayan bir komplikasyondur. Diyabetli hastaların yaşam boyu ayak ülseri geliştirme riski %15-25'tir ve alt ekstremite amputasyonlarının %85'inde diyabetik ayak ülseri altta yatmaktadır.

Önleme stratejileri risk sınıflamasına göre kademelenir: Risk 0 (nöropati yok), Risk 1 (nöropati var, deformite yok), Risk 2 (nöropati + deformite veya PAH), Risk 3 (önceki ülser veya amputasyon). Her risk grubuna göre takip sıklığı ve önlemler farklılık gösterir.

Multidisipliner diyabetik ayak ekipleri (endokrinoloji, ortopedi, damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, yara bakım hemşiresi, podolog) ile yapılandırılmış bakım programları amputasyon oranlarını %50-85 azaltmıştır.

Belirtiler

Ayaklarda uyuşma, karıncalanma ve his kaybı (nöropati)

Ayaklarda soğukluk ve renk değişikliği (PAH)

Nasır ve kallus oluşumu (basınç noktalarında)

Çekiç parmak ve bunyon gibi deformiteler

Ayak ülserleri (genellikle ağrısız — nöropati nedeniyle)

Enfekte yara bulguları (kızarıklık, şişlik, akıntı)

Charcot ayağı (deformite, şişlik, kızarıklık — akut fazda)

Risk Faktörleri

Periferik nöropati (en önemli risk faktörü)

Periferik arter hastalığı

Önceki ayak ülseri veya amputasyon öyküsü

Ayak deformiteleri (çekiç parmak, hallux valgus)

Görme bozukluğu (ayak bakımını zorlaştırır)

Uzun diyabet süresi

Kötü glisemik kontrol

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Ayakta yeni gelişen yara veya ülser (ne kadar küçük olursa olsun)
Ayakta renk değişikliği, şişlik veya sıcaklık artışı
Ayak yarasında enfeksiyon bulguları (kırmızılık, akıntı, ateş)
Yıllık diyabetik ayak taraması (tüm diyabet hastalarında)

Tedavi Yöntemleri

Yıllık ayak taraması (monofilaman testi, nabız muayenesi)

Risk sınıflamasına göre takip sıklığı belirlenmesi

Terapötik ayakkabı ve özel tabanlık kullanımı

Hasta eğitimi (günlük ayak muayenesi, uygun ayak bakımı)

Nasır ve kallus bakımı (podolog tarafından)

Optimal glisemik kontrol ve kardiyovasküler risk yönetimi

Ülser geliştiğinde: offloading, yara bakımı ve multidisipliner yaklaşım

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.