Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL), yetişkinlerde en sık görülen agresif non-Hodgkin lenfomadır ve tüm NHL'lerin yaklaşık %30-40'ını oluşturur. Yıllık insidansı 5-7/100.000 kişi civarındadır ve yaşla birlikte artar; en sık 60-70 yaşlar arasında tanı alır. Hastaların yaklaşık üçte biri lokalize (evre I-II) üçte ikisi ise yaygın (evre III-IV) hastalıkla prezente olur. DLBCL biyolojik olarak heterojen bir hastalıktır; 'cell of origin' sınıflandırmasına göre germinal center B-cell (GCB) ve activated B-cell (ABC/non-GCB) alt tiplerine ayrılır; bu sınıflama prognoz ve tedavi yanıtını etkiler.
Moleküler düzeyde çeşitli genetik değişiklikler tanımlanmıştır: MYC yeniden düzenlenmesi (%10-15), BCL2 yeniden düzenlenmesi (%20-30), BCL6 yeniden düzenlenmesi (%30-40). MYC + BCL2 ve/veya BCL6 translokasyonlarının birlikte olduğu 'double hit' veya 'triple hit' lenfomalar çok agresif seyir gösterir ve 2017 WHO sınıflandırmasında ayrı bir kategori oluşturur ('yüksek dereceli B hücreli lenfoma, MYC ve BCL2 ve/veya BCL6 yeniden düzenlenmesi ile'). Ayrıca moleküler sınıflandırma çalışmaları (Schmitz ve Chapuy alt tipleri) farklı hedefli tedavilere yanıt gösterebilen yeni alt grupları tanımlamıştır. İnternational Prognostik İndeks (IPI) yaşı, performansı, evreyi, LDH'yı ve ekstranodal yayılımı değerlendirerek risk sınıflamasında kullanılır.
Tanı eksizyonel lenf nodu biyopsisi ile histopatolojik değerlendirme, immünhistokimya (CD20, CD10, BCL6, MUM1/IRF4 — Hans algoritması) ve FISH (MYC, BCL2, BCL6) ile konur. Evreleme PET-BT, kemik iliği biyopsisi ve laboratuvar tetkiklerini içerir. Tedavi: (1) Lokalize (I-II) hastalık: 3-4 siklus R-CHOP (rituximab + siklofosfamid + doksorubisin + vinkristin + prednizolon) + ISRT veya 6 siklus R-CHOP. (2) İleri evre: 6 siklus R-CHOP standart tedavidir; POLARIX çalışmasıyla pola-R-CHP (polatuzumab vedotin + R-CHP) yeni bir seçenek olmuştur. (3) Yüksek riskli genç hastalarda yoğun kemoterapi (DA-EPOCH-R) alternatifi. (4) Primer refrakter/nüks hastalıkta 2. basamak: salvage kemoterapi (DHAP, ICE, GDP) + yüksek doz kemoterapi + otolog kök hücre nakli uygun hastalarda küratiftir. (5) Nakil sonrası nüks veya nakil uygunsuz hastalarda CAR-T hücre tedavisi (axi-cel, tisa-cel, liso-cel) devrim yaratmıştır, %30-40 kalıcı yanıt sağlar. (6) Diğer hedefli ajanlar: Loncastuximab tesirin (CD19-ADC), tafasitamab + lenalidomid, selinexor, glofitamab (CD20/CD3 bispecific), epcoritamab. DLBCL'de 5 yıllık sağkalım %60-70 civarındadır; tedavinin ilk 6 ay içinde olan nüksler kötü prognoz göstergesidir.