Cushing Hastalığı (Hipofiz Kaynaklı)

Hipofiz adenomundan kaynaklı aşırı ACTH üretimi sonucu gelişen Cushing sendromu.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Endokrinoloji bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Cushing Hastalığı (Hipofiz Kaynaklı) Nedir?

Cushing hastalığı, hipofiz bezinde ACTH salgılayan bir adenomun (genellikle mikroadenom, <10 mm) aşırı ACTH üretimine ve buna bağlı bilateral adrenal hiperplazi ile hiperkortizolizme yol açması durumudur. Endojen Cushing sendromunun en sık nedenidir (%70-80) ve kadınlarda erkeklere göre 3-5 kat daha sık görülür.

Hastalık genellikle 25-45 yaş arası kadınları etkiler. Klinik olarak santral obezite, ay yüzü, bufalo hörgücü, mor strialar, hipertansiyon, diyabet, osteoporoz ve psikiyatrik bulgularla seyreder. Tedavi edilmediğinde mortalite riski anlamlı şekilde artar.

Tanı sürecinde önce hiperkortizolizm doğrulanır (24 saatlik idrar kortizolü, gece tükürük kortizolü, düşük doz deksametazon supresyon testi), sonra ACTH-bağımlı/bağımsız ayrımı yapılır. Pozitif olgularda hipofiz MR ve gerekirse BIPSS (bilateral inferior petrozal sinüs örneklemesi) yapılır.

Belirtiler

Santral obezite ve ay yüzü

Bufalo hörgücü ve supraklaviküler yağ birikimi

Karında mor renkli geniş strialar

İnce deri ve kolay morarma

Proksimal kas güçsüzlüğü

Hipertansiyon ve diyabet

Osteoporoz ve kırıklar

Depresyon ve psikoz

Risk Faktörleri

Kadın cinsiyet

25-45 yaş arası olmak

MEN 1 sendromu

Ailesel hipofiz adenom sendromları

Hipofizer irradyasyon öyküsü (daha önce)

Genetik yatkınlık

Glukokortikoid direncine yol açan durumlar

Hiperprolaktinemi ile birliktelik

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Hızlı kilo alımı ve ay yüzü gelişimi
Mor renkli strialar ve ince deri
Kontrolsüz hipertansiyon ve diyabet
Açıklanamayan kas güçsüzlüğü
Genç yaşta osteoporoz
Depresyon ve psikiyatrik bozukluklar

Tedavi Yöntemleri

Transsfenoidal hipofiz cerrahisi (ilk seçenek)

Radyoterapi (stereotaktik veya konvansiyonel)

Medikal tedavi (metirapon, ketokonazol, osilodrostat)

Pasireotid (somatostatin analoğu)

Mifepriston (glukokortikoid reseptör antagonisti)

Bilateral adrenalektomi (refrakter olgularda)

Postoperatif kortizol replasmanı

Osteoporoz, diyabet ve hipertansiyon yönetimi

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Endokrinoloji bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Endokrinoloji Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Anemi (Kansızlık)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Anemi, dokulara yeterli oksijen taşınamadığında ortaya çıkan yorgunluk, solgunluk ve nefes darlığıyla seyreden bir tablodur.

Demir Eksikliği Anemisi

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Yetersiz demir alımı veya kronik kan kaybı sonucu gelişen demir eksikliği anemisi, özellikle kadınları ve çocukları etkiler.

B12 Vitamini Eksikliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

B12 eksikliği; anemi, nörolojik belirtiler ve bilişsel sorunlara yol açabilen ve erken tedaviyle büyük ölçüde önlenebilen bir durumdur.

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hipertansiyon, 'sessiz katil' olarak bilinir; çünkü genellikle belirti vermeksizin yıllarca ilerleyerek ciddi komplikasyonlara zemin hazırlar.

Kronik Böbrek Yetmezliği

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Kronik böbrek hastalığı; hipertansiyon ve diyabet gibi kronik durumların en sık komplikasyonlarından biridir ve erken evrede belirti vermeyebilir.

Hepatit B

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit B, aşıyla önlenebilen ancak kronikleştiğinde siroz ve karaciğer kanserine zemin hazırlayan viral bir karaciğer hastalığıdır.

Hepatit C

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Hepatit C, günümüzde yüksek başarı oranıyla tedavi edilebilen; ancak geç tanındığında siroza ilerleyebilen bir karaciğer hastalığıdır.

Karaciğer Yağlanması (Yağlı Karaciğer)

Dahiliye (İç Hastalıkları)

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD), obezite ve metabolik sendromla yakından ilişkili olup erken tedavide büyük ölçüde geri dönüşümlüdür.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.