Crush Sendromu ve Travmatik Rabdomiyoliz

Deprem, bina çökmesi ve uzun süreli bası sonucu kas nekrozu, hiperkalemi ve akut böbrek hasarı üçlüsü hayati tehlike yaratır.

Yazan: Saygı Hastanesi Sağlık Rehberi Editör Kurulu

Yayın tarihi: 1 Şubat 2026

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için lütfen hekiminize danışınız.

Kaynaklar (5)

Bu içerik bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Acil Servis bölümümüzden randevu alabilirsiniz. Randevu Al →

Crush Sendromu ve Travmatik Rabdomiyoliz Nedir?

Crush sendromu, uzun süreli kas basısı (genellikle >4 saat) sonrası iskemik-reperfüzyon hasarıyla gelişen sistemik bir tablodur. Kas nekrozu miyoglobin, potasyum, fosfor ve laktik asit salınımına yol açar.

Klinik triyad; rabdomiyoliz, akut böbrek hasarı ve hiperkalemidir. Kardiyak aritmi, hipokalsemi, metabolik asidoz, kompartman sendromu ve DIC komplikasyonlar arasındadır. CK değeri genellikle >5000 U/L bulunur.

Tedavinin temeli erken ve agresif IV sıvı resüsitasyonudur; kurban enkaz altındayken başlatılması idealdir. Bikarbonat ile idrar alkalinizasyonu (pH >6.5) ve hiperkaleminin agresif tedavisi gerekir.

Belirtiler

Uzun süreli bası öyküsü

Etkilenen ekstremitede şişlik, ağrı

Mor-soluk veya sert cilt

Koyu renkli idrar (miyoglobinüri)

Oligüri veya anüri

Güçsüzlük ve duyu kaybı

Bulantı, kusma, konfüzyon

EKG'de hiperkalemi bulguları

Risk Faktörleri

Deprem ve bina çökmesi

Trafik kazasında sıkışma

Uzun süreli immobilite (düşme, koma)

Yoğun egzersiz, hipertermi

Ciddi yanık ve elektrik çarpması

Statin kullanımı

Madde kullanımı (kokain, alkol)

Genetik miyopati

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun:

Uzun süreli bası öyküsü
Koyu renkli idrar ve kas ağrısı
Enkaz altından kurtarma sonrası
Elektrik çarpması ve kas hasarı
Yoğun egzersiz sonrası kas ağrısı ve idrar değişimi
Uzun süreli hareketsizlik sonrası güçsüzlük

Tedavi Yöntemleri

Sahada erken IV sıvı başlangıcı

Ringer Laktat 1–2 L/saat başlangıç

İdrar çıkışı 200–300 mL/saat hedef

NaHCO3 infüzyonu (idrar pH >6.5)

Mannitol tartışmalı fakat kullanılabilir

Hiperkalemi: kalsiyum, insülin-glukoz, beta-agonist

Erken hemodiyaliz

Fasciotomi kompartman sendromunda

CK, elektrolit, kreatinin yakın takip

Hangi Bölüme Başvurmalı?

Bu şikâyetler için hastanemizin Acil Servis bölümüne başvurabilirsiniz. Uzman hekimlerimiz size en uygun tedavi planını oluşturacaktır.

Acil Servis Bölümü Hakkında Bilgi Alın

Size yardımcı olalım

Şikâyetleriniz için uzman hekimlerimizden randevu alabilir veya bize ulaşabilirsiniz.

Randevu Al Bize Ulaşın

İlgili Sağlık Konuları

Aynı bölümden incelemek isteyebileceğiniz diğer makaleler.

Kalp Krizi İlk Yardımı

Acil Servis

Kalp krizinde hızlı tanıma ve acil servis çağrısı, hayatta kalma şansını dramatik biçimde artırır.

Felç Belirtileri ve HIZLI Testi

Acil Servis

HIZLI (Halsizlik, İfade bozukluğu, Zaman kaybı, Lisan güçlüğü, İnme) testi felci erken saptamanın en pratik yöntemidir.

Anafilaksi (Anafilaktik Şok)

Acil Servis

Anafilaksi, ciddi sistemik alerjik reaksiyondur; epinefrin enjeksiyonu ve 112 en kritik ilk müdahaledir.

Solunum Yetmezliği

Acil Servis

Solunum yetmezliği; kandaki oksijen düşüşü veya karbondioksit yükselmesiyle karakterize, yaşamı tehdit eden tablodur.

Zehirlenme İlk Yardımı

Acil Servis

Zehirlenmelerde doğru maddeyi tespit etmek, kusturmamanın ne zaman yanlış olduğunu bilmek kritiktir.

Yanık Tedavisi ve İlk Yardım

Acil Servis

Yanıklarda derecesine ve genişliğine göre değişen acil tedavi, soğutma ile başlar ve uzman bakıma uzanır.

Kafa Travması İlk Yardımı

Acil Servis

Kafa travmasında çarpma şiddeti ne olursa olsun, bilinç değişikliği varsa acil nörolojik değerlendirme zorunludur.

Göğüs Ağrısı Acil Değerlendirmesi

Acil Servis

Göğüs ağrısında EKG ve kardiyak belirteç testleri ile kalp krizi ve pulmoner emboli hızla ayırt edilir.

Sağlık Uyarısı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için mutlaka hekiminize başvurunuz. Saygı Hastanesi, bu sayfadaki bilgilere dayanılarak yapılan uygulamalardan sorumluluk kabul etmez.