Soğuk Aglutinin Hastalığı

Soğuk aglutinin hastalığı (CAD — cold agglutinin disease), otoimmün hemolitik anemilerin yaklaşık %15-20'sini oluşturan ve düşük ısılarda (<37°C, en yüksek aktivite 4°C) aktif hale gelen IgM tipinde otoantikorların eritrosit membran antijenlerine (en sık I antijenine) bağlanmasıyla gelişen nadir bir hastalıktır. IgM pentamerik yapısı ve soğukta güçlü aglutinasyon özelliği ile eritrositleri kümeler ve kompleman kaskadını aktive ederek C3b aracılı ekstravasküler hemoliz (karaciğer Kupffer hücreleri) ve daha az oranda intravasküler hemolize neden olur.

CAD, klonal bir B hücreli lenfoproliferatif hastalık olarak kabul edilir; kemik iliğinde düşük dereceli CD20+ lenfoproliferasyon ve genellikle MYD88 ve CARD11 mutasyonları bulunur. Bu nedenle WHO sınıflamasında 'primer CAD' olarak ayrı bir antite kabul edilir. Sekonder soğuk aglutinin sendromu ise enfeksiyonlar (Mycoplasma pneumoniae — pnömoni sonrası, EBV — mononükleoz), lenfomalar, SLE ve Waldenström makroglobülinemisi gibi durumlara ikincil olarak ortaya çıkar.

CAD'lı hastalar soğuk maruziyetiyle kötüleşen anemi, akrosiyanoz (burun, kulak, el ve ayak parmaklarında morarma) ve Raynaud benzeri fenomenler yaşarlar. Kış aylarında ve soğuk bölgelerde semptomlar belirginleşir. Kortikosteroid ve splenektomi CAD'da etkili değildir çünkü hemoliz karaciğerde gerçekleşir. Tedavide rituksimab tek başına veya bendamustin ile kombine edilir; son yıllarda sutimlimab (anti-C1s monoklonal antikoru) FDA onayı almıştır.