Kimerik antijen reseptörü (CAR) T hücre tedavisi, hastanın kendi T hücrelerinin leukaferez ile toplanması, laboratuvarda viral vektörler (lentivirus veya retrovirus) kullanılarak tümör yüzeyindeki spesifik antijenleri (CD19, BCMA vb.) tanıyan kimerik reseptör gen ile modifiye edilmesi ve çoğaltılması sonrası hastaya tekrar infüzyonu şeklinde uygulanan adoptiv hücresel immünoterapi yöntemidir. CAR molekülleri ekstraseluler antijen tanıma bölgesi (scFv), hinge, transmembran ve intraseluler sinyalizasyon domainleri içerir; ikinci ve üçüncü nesil CAR'lar CD28 veya 4-1BB (CD137) kostimülatör domainler içerir.
Anti-CD19 CAR-T ürünleri: tisagenlecleucel (Kymriah — B hücreli akut lenfoblastik lösemi (B-ALL) çocuk/genç erişkin ve DLBCL), axicabtagene ciloleucel (Yescarta — DLBCL, primer mediastinal B hücreli lenfoma, folliküler lenfoma, mantle hücreli lenfoma), brexucabtagene autoleucel (Tecartus — mantle hücreli lenfoma, erişkin B-ALL), lisocabtagene maraleucel (Breyanzi — DLBCL). Anti-BCMA CAR-T ürünleri: idecabtagene vicleucel (Abecma — multipl miyelom), ciltacabtagene autoleucel (Carvykti — multipl miyelom). Bu tedaviler, relaps/refrakter hematolojik maligniteler için paradigma değiştirici olmuş, CR oranları %40-90 arasında değişen sonuçlar sağlamıştır.
Uygulama süreci: (1) Leukaferez — T hücre toplanması. (2) Üretim — 2-4 hafta laboratuvar süreci. (3) Lenfodepletif kemoterapi — genellikle fludarabin + siklofosfamid, 3 gün. (4) CAR-T infüzyonu — tek doz IV, dakikalar içinde. (5) İzlem — ilk 2-4 hafta yoğun izlem. En önemli toksisiteler: sitokin salınım sendromu (CRS) — ateş, hipotansiyon, hipoksi; ICANS (immün efektör hücre ilişkili nörotoksisite sendromu) — konfüzyon, afazi, nöbet. CRS için tocilizumab (IL-6 reseptör antagonisti) etkilidir; şiddetli olgularda kortikosteroid eklenir. ICANS yönetimi kortikosteroid ağırlıklıdır. Hipogamaglobulinemi uzun süreli gelişebilir; IVIG desteği gerekir. B hücre aplazisi ve enfeksiyon riski uzun süreli sürdürülmesi gereken sorunlardır.